Cyberpesten:
hoe kun je je kind beschermen?

Wat is cyberpesten?

Sociale media, chatprogramma’s, forums, online games… tegenwoordig houdt pesten niet meer op bij de voordeur. Kinderen kunnen er via digitale middelen op elk moment mee te maken krijgen.

Cyberpesten verwijst naar opzettelijke en herhaalde aanvallen online die het welzijn, het zelfvertrouwen en het dagelijks leven van een kind kunnen beïnvloeden.

Cyberpesten herkennen

Deze 5 kenmerken wijzen op cyberpesten

1
De intentie om te kwetsen
De dader wil het slachtoffer vernederen, bedreigen of schade berokkenen.
2
Herhaling van de feiten
De aanvallen herhalen zich, zowel online als offline.
3
Een ongelijke machtsverhouding
Populariteit, leeftijd of digitale vaardigheden kunnen worden gebruikt om het slachtoffer te domineren.
4
De bestaande sociale context
Cyberpesten is vaak een voortzetting van pesten in De werkelijke wereld: school, sport, vriendenkring.
5
An impact on the victim
De aanvallen veroorzaken een negatief zelfbeeld en beïnvloeden het dagelijks functioneren van het kind.

Hoe weet ik of mijn kind het slachtoffer is van cyberpesten?

Kinderen durven niet altijd over cyberpesten te praten. Uit angst of schaamte zwijgen ze soms. Maar er zijn bepaalde signalen die je kunnen waarschuwen.

Emotionele signalen

Ongewone stemmingswisselingen, zoals:

Plotse of aanhoudende somberheid
Angst bij het ontvangen van meldingen op smartphone, laptop,...
Prikkelbaarheid of overdreven reacties
Verlies van zelfvertrouwen
Slaapstoornissen

Tip:

Als je kind van streek lijkt na een bericht, begin dan rustig een gesprek: “Ik heb het gevoel dat er iets aan je knaagt. Wil je erover praten?”.

Gedragsveranderingen

Bepaalde gedragsveranderingen kunnen wijzen op cyberpesten:

Weigeren om naar school te gaan
Zich afzonderen
De smartphone vermijden
Slechtere schoolresultaten

Tip:

Praat regelmatig over zijn of haar online leven om een natuurlijke dialoog te behouden: “Welke spelletjes of apps gebruik je op dit moment?”.

Wat moet ik doen als mijn kind het slachtoffer is van cyberpesten?

Ten opzichte van de afzender

Reageer niet op haatberichten: dit versterkt het pesten alleen maar.
Blokkeer de verzender(s) om te voorkomen dat ze opnieuw contact opnemen met je kind.

Online

Meld de inhoud via het betreffende platform of de betreffende app (Instagram, TikTok, Snapchat, enz.).
Bewaar bewijsmateriaal: screenshots, berichten, foto’s, e-mails of getuigenverklaringen. Zorg ervoor dat de datum van de gebeurtenis erop staat.
Vraag om verwijdering van inhoud uit een zoekmachine, zodat deze niet meer verschijnt bij een zoekopdracht met de naam van het slachtoffer.

Informeer en hulp zoeken

Breng de school op de hoogte, in overleg met je kind, als de feiten betrekking hebben op leerlingen.
Vraag advies aan gespecialiseerde organisaties.
Neem contact op met de politie als de situatie ernstig is of aanhoudt.

Hoe eerder er wordt ingegrepen, hoe meer de gevolgen kunnen worden beperkt.

De juiste reflexen samen aanleren

Luister naar signalen die kunnen wijzen op pesten
Steun je kind en herinner hem eraan dat hij er geen schuld aan heft
Prijs je kind omdat het erover praat, zonder schuldgevoelens op te leggen
Beslis samen welke stappen jullie ondernemen
Blijf in gesprek en bied blijvende ondersteuning

Cyberpesten: de dader, het slachtoffer en de getuige

Cyberpesten kan door het delen van berichten en reacties al snel uitgroeien tot een groepsverschijnsel. We onderscheiden daarbij drie rollen: de daders, het slachtoffer en de getuigen.

Wat moet ik doen als mijn kind getuige is van cyberpesten?

Een kind kan getuige zijn van cyberpesten zonder er zelf aan mee te doen. Zijn of haar reactie kan de situatie verergeren; in andere gevallen kan die juist helpen om er een einde aan te maken.

Wat kan je kind doen als het getuige is van cyberpesten:

• Doe niet mee aan het pesten: leg uit dat het liken of delen van een kwetsende boodschap het pesten versterkt

• Het slachtoffer steunen: een simpel berichtje van steun kan het gepeste kind al helpen. Herinner hem of haar eraan dat er achter elk scherm een echt persoon zit.

• De inhoud melden: op de meeste sociale media en in de meeste games kun je misbruik melden.

• Er met een volwassene over praten: als de situatie ernstig lijkt of en ongemakkelijk gevoel geeft, kan je kind erover praten met iemand die hij of zij vertrouwt.

Wat moet ik doen als mijn kind zich schuldig maakt aan cyberpesten?

Het kan moeilijk zijn om te ontdekken dat je kind iemand online pest. Het doel is om hem te helpen zijn daden te begrijpen en zich online respectvol te gedragen.

Bespreek dit op een rustige manier:

Leg uit dat pesten onaanvaardbaar is, veroordeel je kind niet, maar vraag naar de reden van het pestgedrag.
Help hem zijn verantwoordelijkheid te nemen: wat een “grapje” lijkt, kan in werkelijkheid kwetsend zijn en zelfs strafbaar zijn.
Moedig empathie aan: vraag je kind hoe hij zich in dezelfde situatie zou voelen.
Zoek samen naar manieren om de situatie te beëindigen en het aangerichte leed te herstellen (bijvoorbeeld via sorrybox.be).
Vermijd het internet te verbieden: leer hem positief en respectvol gedrag online aan.

Hoe kun je cyberpesten voorkomen?

Preventie begint met een open gesprek en begeleiding. Door je kind te helpen goede onlinegewoonten aan te leren, kun je het risico op cyberpesten verminderen:

Praat regelmatig over zijn/haar online leven en de sociale media die hij of zij gebruikt.
Maak je kind bewust van online respectvol te zijn: achter elk scherm zit een echt persoon.
Moedig je kind aan om te praten wanneer het zich ongemakkelijk voelt of getuige is van kwetsend gedrag.
Stel samen regels op voor het gebruik van de smartphone en het internet: schermtijd, acceptabel gedrag, het delen van foto's of informatie.
Leg de online risico's uit: wat op internet wordt gepubliceerd, kan worden bekeken, gedeeld en blijft lang zichtbaar.
Gebruik ouderlijk toezicht om het gebruik van de smartphone te begeleiden.

Ontdek al onze praktische tips

Mobile Kids+, het veilige gsm-abonnement voor kinderen

Met Mobile Kids+ biedt Proximus een gsm-abonnement voor kinderen aan dat ouders helpt hun kind te beschermen en het gebruik van hun smartphone in goede banen te leiden: