×
×

Digital twin stuurt smart building aan

Gepubliceerd op 28/03/2019 in Inspireren

Digital twin stuurt smart building aan

Via het gebruik van geavanceerde, multidimensionale modelleerprogramma’s, is het concept van de digitale twin al langer ingeburgerd tijdens de constructiefase. IoT-toepassingen slaan nu de brug naar het operationele luik.

Wanneer kunnen we spreken van een intelligent gebouw?

Emanuel Marreel, Business Development & Innovation Manager bij Siemens: “Bij een smart building denkt het grote publiek in de eerste plaats aan een gebouw dat op een slimme manier het energieverbruik opvolgt en onder controle houdt. Maar het concept is veel breder. Een slim gebouw heeft ook voordelen op het vlak van onder meer comfort, gezondheid en veiligheid.”

Hoe vorm je een gebouw om naar een smart building? Hoe begin je eraan?

Emanuel: “Voor een intelligent gebouw heb je intelligente technologie nodig. Die moet echt dummy-proof zijn en de gebruikerservaring centraal stellen. Is dat niet het geval, dan is de kans groot dat niemand de oplossing gebruikt. Bovenal steunt een slim gebouw op connectiviteit. De kern van het verhaal bestaat uit geconnecteerde, veilige applicaties waarmee de gebruiker in real time interageert.”

In een smart building staat de gebruikerservaring centraal. En toch staat bij de ontwikkeling van bouwprojecten de gebruikerservaring vandaag heel vaak niet formeel op de agenda.

Jochen Verboven, Digitalization Manager Building Technologies bij Siemens

author

Waar kwam het concept van smart building voor het eerst tot zijn recht?

Emanuel: “Toepassingen rond energieverbruik vormen vaak de opstap. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor een derde van alle energieverbruik. Dat zorgt voor een toepassingsdomein waar je meteen duidelijke resultaten kunt behalen, zeker in ons land, waar zestig procent van de niet-residentiële gebouwen meer dan veertig jaar oud zijn. Twintig procent dateert zelfs van voor 1945. In de renovatiemarkt krijgen IoT-toepassingen vaak de opdracht om het energieverbruik in kaart te brengen, waarna het mogelijk is gericht te investeren in de reductie van het verbruik.”

Optimaal gebruik

Wat is meestal de volgende stap?

Jochen Verboven, Digitalization Manager Building Technologies bij Siemens: “Doorgaans is dat een oefening die zich richt op de verhoging van het efficiente gebruik van het gebouw. Via slimme toepassingen kun je het gebruik van vergaderzalen opvolgen, de beschikbaarheid van operatiezalen, van machines, enzovoort. Ook indoor-navigatie past in dat rijtje, waarbij een interactieve toepassing de bezoeker begeleidt naar een gereserveerde parkeerplaats of naar een vergaderzaal.”

Welke technologieën komen daarbij kijken?

Jochen: “IoT vormt de hoofdmoot. Daarnaast gaat het voornamelijk om mobiele toepassingen die de gebruiker toelaten om met het gebouw te praten. Veel van de oplossingen zijn gebaseerd op locatiedata. Het gaat er vaak om te weten waar iemand zich bevindt, bij aankomst – bijvoorbeeld op de parking – of in het gebouw, en de persoon dan de juiste informatie aan te bieden.”

Hoe kun je van een nieuwbouwproject meteen ook een slim project maken?

Emanuel: “Het is essentieel dat alle stakeholders van bij de start bij het project betrokken zijn: de opdrachtgever aan de ene kant, de uitvoerende partijen aan de andere kant, waaronder architect, studiebureau en aannemers. Belangrijk is dat zowel de doelstelling als de beveiliging van het intelligente luik van bij de designfase mee in het traject zijn opgenomen.”

De digitale tweeling is meer dan een 3D-model. Sensoren in het fysieke gebouw capteren data die het digitale model voeden.

Emanuel Marreel, Business Development & Innovation Manager bij Siemens

author

Aandacht voor gebruikerservaring

Tegelijk moet je de gebruikerservaring in de gaten houden. Je wil geen technologie die alleen maar voor meer complexiteit zorgt.

Jochen: “Klopt. Vandaag is dat zeker een belangrijk aandachtspunt. Ik durf te stellen dat bij de ontwikkeling en realisatie van bouwprojecten, de gebruikerservaring vandaag niet structureel op de agenda staat. Voor de architect is dat zeker een aandachtspunt.”

Een studie van securitybedrijf Kaspersky toonde aan dat het aantal cyberaanvallen op geconnecteerde toestellen uit IoT-oplossingen sterk toeneemt. Krijgt cybersecurity bij de ontwikkeling van smart buildings voldoende aandacht?

Jochen: “In de Duitse industrie is er in dat verband een Charter of Trust afgesloten, dat ook Siemens heeft ondertekend. Het charter omvat een ethische standaard rond cybersecurity. Maar, dat is natuurlijk het standpunt van de leverancier die ook zelf niet in moeilijkheden wil komen.

In de praktijk is het vaak een stuk complexer. Wat als je een gebouw verkoopt of verhuurt? Dat roept meteen heel wat vragen op rond het bezit van bepaalde data en de verantwoordelijkheid over die data. Vandaag is er wel aandacht voor die problematiek, maar doorgaans pas later in het traject – en dus zeker niet vanaf de designfase.”

Een intelligent gebouw consumeert minder energie, maar aan het intelligente luik is ook een belangrijke investering verbonden. Hoe zit het dan met de ROI?

Emanuel: “Het is inderdaad soms een lastige oefening om de return te berekenen. Het is alvast belangrijk dat we daarbij het hele plaatje bekijken. Dus niet alleen de bouwkosten, maar ook het onderhoud.”

Digitale tweeling

In de praktijk stemmen het oorspronkelijke bouwplan en het opgeleverde gebouw niet altijd helemaal overeen, met lagere prestatieniveaus tot gevolg. Kan de beschikbare nieuwe technologie daar een oplossing voor bieden?

Jochen: “Building Information Management (BIM) is hier de grote game changer. Zo’n BIM omvat een 3D-model van het project. Het komt erop aan om de uitvoering van het plan tegelijk twee keer te laten verlopen. Dat levert een gebouw op in de fysieke wereld en een identieke, digitale tweeling in het BIM.”

Emanuel: “Die digitale tweeling is trouwens meer dan een 3D-model. Het gaat er ook om in het fysieke gebouw sensoren te voorzien die data capteren en het digitale model voeden. De analyse van de data over het klimaat in het gebouw – zoals temperatuur en luchtvochtigheid – laat dan onder meer toe de verwarming en ventilatie perfect af te stemmen op de behoeften van de gebruikers, in functie van onder meer het weer en de beschikbaarheid van de eigen energie-opwekking, bijvoorbeeld via zonnepanelen.”

“Hier komt trouwens het vraagstuk rond cloud en edge computing naar voren. Is het oké om die data in de cloud te verwerken? Of gebeurt dat toch beter en efficiënter op een stuk eigen infrastructuur? Naarmate de technologie van digital twinning aan maturiteit wint, zullen we de antwoorden op die vragen krijgen.”

Hetzelfde geldt voor het huidige gebrek aan algemene standaarden. Hoe ziet u op dat vlak de toekomst tegemoet?

Emanuel: “Dat zal de markt zelf uitwijzen. We zien nu de eerste partnerschappen ontstaan, zoals tussen BESIX en Proximus.”

Jochen: “Zo zullen er relatief snel de facto-standaarden ontstaan die de industrie aanvaardt, net omdat ze een goede manier van samenwerken ondersteunen.”

Welk netwerk past bij uw IoT-project?

Kom het te weten

Siemens is een mondiale Duitse groep met activiteiten in elektronica en elektrotechniek. Het bedrijf werkt vooral in de industrie, de energiesector en de gezondheidszorg.

Jochen Verboven behaalde zijn diploma van ingenieur aan de KU Leuven. Hij werkt al elf jaar bij Siemens, waarvan de voorbije drie jaar als Digitalization Manager Building Technologies.

Emanuel Marreel behaalde zijn diploma van ingenieur aan de KU Leuven. Hij werkt al zeventien jaar bij Siemens. In zijn huidige rol is hij Business Development & Innovation Manager rond de digitalisering van steden, gebouwen, bedrijven, mobiliteit en energie.

One

One is het ICT-vakblad van Proximus voor CIO’s en ICT-professionals van grote en middelgrote ondernemingen. 

Blog topics

Contacteer ons

Onze medewerkers staan klaar om u te helpen!