ChatGPT gebruiken: alles wat je moet weten

Wat is ChatGPT en waarvoor dient het?

ChatGPT is een AI-chatbot ontwikkeld door OpenAI. De tool werd ontworpen om menselijke taal te begrijpen en erop te reageren op een manier die natuurlijk aanvoelt met behulp van artificiële intelligentie.

GPT staat voor ‘generative pre-trained transformer’, wat wil zeggen dat de antwoorden gegenereerd worden op basis van wat de tool op voorhand geleerd heeft. Je kan een vraag of opdracht typen, inspreken of ondersteunen met een afbeelding. ChatGPT geeft vervolgens een antwoord in tekst, beeld of spraak, afhankelijk van de functie die je gebruikt.

De mogelijkheden zijn dus bijna eindeloos. We geven enkele voorbeelden van vaak gebruikte opdrachten of ‘prompts’:

• Vragen beantwoorden
• Teksten schrijven of samenvatten
• Helpen met schooltaken of werkdocumenten
• Ideeën genereren
• Code schrijven of uitleggen
• Planningen maken
• Teksten vertalen
• E-mails, gedichten of zelfs grapjes makens
• Foto’s en documenten analyseren
• Gesprekken voeren via spraak
• Afbeeldingen en eenvoudige visuals genereren

Of je nu een student bent, een zelfstandige of gewoon nieuwsgierig: ChatGPT kan je helpen om sneller en vlotter te werken.

Hoe werkt ChatGPT?

ChatGPT is in de eerste plaats een taalmodel of large language model. Het is getraind op grote hoeveelheden tekst en herkent patronen in taal om antwoorden te genereren. Wanneer web search beschikbaar is, kan ChatGPT daarnaast actuele informatie opzoeken en bronnen tonen. De tool combineert dan zijn taalvaardigheid met informatie van het internet.

ChatGPT is dus geen mens en ook geen onfeilbare encyclopedie. Waar een antwoord vandaan komt, hangt af van de gebruikte functie en van je instellingen:

ChatGPT zonder web search

ChatGPT gebruikt dan zijn getrainde kennis en de context van je gesprek. Het antwoord kan nuttig zijn, maar is niet automatisch actueel.

Vraag daarom expliciet om actuele informatie wanneer die belangrijk is en controleer of web search werd gebruikt.

ChatGPT met web search

Met web search kan ChatGPT informatie op het internet opzoeken wanneer je dat vraagt of wanneer dat nodig is voor een betrouwbaar en actueel antwoord. Denk aan:

• De recentste prijs of beschikbaarheid van een toestel
• Openingsuren van een winkel
• Actueel nieuws, weer, verkeer of sportuitslagen
• Recente specificaties van smartphones of wijzigingen in wetgeving

Bij antwoorden met web search kan je de gebruikte bronnen openen. Controleer die bronnen altijd wanneer de informatie belangrijk is.

Werkt ChatGPT met beeld en geluid?

ChatGPT is multimodaal. Dat betekent dat de tool niet alleen tekst verwerkt, maar ook met beelden en spraak kan werken.

• Vision: upload een foto van een toestel, ingrediënt, document of oefening en vraag ChatGPT om die te analyseren.
• Voice: voer een gesproken gesprek om ideeën te bespreken, uitleg te krijgen of een taal te oefenen.
• Afbeeldingen genereren: beschrijf wat je wil zien en laat ChatGPT een beeld of eenvoudige grafische uitwerking maken.

Wat zijn GPTs?

GPTs zijn aangepaste versies van ChatGPT die zijn ingericht voor een specifieke taak of doelgroep. Denk bijvoorbeeld aan een schrijfcoach, programmeerassistent, studiehulp of culinaire gids. Je kan bestaande GPTs gebruiken die door OpenAI of andere makers zijn gepubliceerd, bijvoorbeeld via de GPT Store.

Je kan ook zelf een GPT maken en instellen voor je eigen gebruik. Daarbij bepaal je onder meer welke instructies de GPT volgt, welke kennis hij gebruikt en welke taken hij moet uitvoeren. Gebruik je een GPT van iemand anders? Kijk dan altijd na wie de maker is en of de GPT toegang heeft tot externe diensten of gegevens.

Wat zijn de risico's van ChatGPT?

Hoewel ChatGPT enorm handig is, zijn er ook grenzen en risico’s. Het is dus belangrijk om steeds kritisch na te denken over de output die de tool je geeft.

• Foutgevoelig:
  ChatGPT antwoordt overtuigend, maar zit er soms helemaal naast. Controleer dus altijd de info.
• Niet altijd actueel:
  Ook met web search kan ChatGPT informatie missen of een bron verkeerd interpreteren. Controleer belangrijke feiten altijd zelf.
• Geen mening of bewustzijn:
  Tijdens het chatten lijkt hij empathisch, maar dat is hij niet. Alles is gebaseerd op patronen in taal, niet op gevoel.
• Kan bevooroordeeld zijn:
  Als de data waarop het model getraind werd bevooroordeeld is, kan dat doorsijpelen in de antwoorden.
• Privacygevoelig:
  Deel nooit wachtwoorden, bankgegevens, vertrouwelijke bedrijfsinformatie of gevoelige medische gegevens. Afhankelijk van je account en instellingen kunnen gesprekken worden gebruikt om de modellen te verbeteren. Controleer daarom je gegevensinstellingen en schakel gegevensdeling uit wanneer je dat nodig vindt.

Gebruik je ChatGPT voor je werk? Volg dan ook het beleid van je werkgever en deel alleen informatie waarvoor je toestemming hebt.

Hoe gebruik je ChatGPT slim?

Je haalt het meeste uit ChatGPT door duidelijk en specifiek te zijn in je vragen. Hier zijn enkele tips om goede prompts te gebruiken:

1. Gebruik duidelijke prompts
   In plaats van: “Help met een presentatie”, zeg je beter:
   “Schrijf een korte presentatie van 5 slides voor een 12-jarige over hernieuwbare energie.”
2. Stel vervolgvragen
   Behandel ChatGPT als een gesprekspartner. Als je niet helemaal krijgt wat je wil, geef dan extra richting of stel een bijkomende vraag.
3. Vraag om voorbeelden, formats of bronnen
   Bijvoorbeeld: “Geef me een e-mailvoorbeeld om een afspraak te bevestigen”, “Maak er een lijstje van” of “Zoek de recentste informatie op en vermeld je bronnen”.
4. Gebruik tekst, beeld en spraak
   ChatGPT is een uitstekend vertrekpunt om ideeën te verzamelen. Je kan ook een foto uploaden of een gesproken gesprek starten. Blijf de antwoorden altijd zelf evalueren en bijsturen.
5. Gebruik een betalende versie voor professioneel gebruik
   Gebruik je ChatGPT voor je werk of binnen een bedrijf? Dan kan een betalende versie met extra beheer- en privacyfuncties geschikter zijn dan een gratis account. Dat is vooral belangrijk wanneer je met interne documenten, klantgegevens of andere gevoelige informatie werkt.

Controleer altijd welke versie je organisatie goedkeurt en welke regels gelden voor het delen en verwerken van bedrijfsgegevens. Een betalend abonnement betekent namelijk niet automatisch dat je zomaar alle vertrouwelijke informatie mag invoeren.

Een goede manier om je prompt op te bouwen, is door dit stramien te volgen: Doel + vorm + doelgroep + stijl + eventuele lengte of toon Bijvoorbeeld:
“Schrijf een humoristische Instagram-caption voor een jong publiek om hen te informeren over de voordelen van een goede internetverbinding. Max. 150 tekens.”

ChatGPT is een krachtige, handige en soms zelfs indrukwekkende tool. Maar om het écht goed te gebruiken, is het belangrijk dat je weet wat het kan en hoe je het aanstuurt. Want wie begrijpt hoe ChatGPT werkt, haalt er meer uit.