Slimme thermostaat kopen: waarop moet je letten?

Wat is een slimme thermostaat?

Een slimme thermostaat regelt de verwarming in je woning en is verbonden met het internet. Daardoor bedien je hem niet alleen op het toestel zelf, maar ook via een app op je smartphone of tablet. Zo pas je de temperatuur makkelijk aan, ook wanneer je niet thuis bent.

Veel slimme thermostaten werken met een verwarmingsschema. Je stelt bijvoorbeeld in wanneer je opstaat, vertrekt, thuiskomt of gaat slapen. Sommige modellen leren zelfs je gewoontes kennen en stellen op basis daarvan automatisch een verwarmingsschema voor.

Een slimme thermostaat is dus meer dan een gewone klokthermostaat. Een klokthermostaat volgt vooral vaste tijdsblokken. Een slimme thermostaat kan daar extra functies aan toevoegen, zoals bediening op afstand, inzicht in je verbruik, je locatie, koppeling met spraakassistenten of samenwerking met slimme radiatorknoppen.

De voordelen van een slimme thermostaat

Een slimme thermostaat maakt verwarmen vooral makkelijker en overzichtelijker. Dit zijn de belangrijkste voordelen:

• Je bedient je verwarming vanop afstand. Vergeten om de verwarming lager te zetten? Met een wifi-thermostaat kan je dat via de app regelen. Handig wanneer je later thuiskomt of onverwacht langer wegblijft.
• Je krijgt beter inzicht in je energieverbruik. Veel modellen tonen wanneer je verwarmt en hoe je verbruik evolueert. Zo merk je sneller of je huis onnodig warm blijft op momenten dat niemand thuis is.
• Je verwarmt meer volgens je ritme. Met slimme schema’s stem je je verwarming af op je dag. Dat is vooral handig in gezinnen met wisselende uurroosters.
• Je kan functies koppelen aan je locatie. Sommige thermostaten gebruiken geolocatie. De verwarming kan dan automatisch lager gaan wanneer iedereen het huis verlaat, of weer opwarmen wanneer je bijna thuis bent.
• Je breidt je smart home makkelijker uit. Sommige slimme thermostaten werken samen met Google Home, Alexa, Siri of andere smarthomeplatformen. Merken zoals Nest, Tado en Netatmo zijn bekende voorbeelden, maar bekijk altijd eerst welke functies jij nodig hebt en welke installatie bij je woning past.

Bespaar je echt energie met een slimme thermostaat?

Een slimme thermostaat kan helpen om energie te besparen, maar het is geen wonderoplossing. De besparing hangt vooral af van je huidige verwarmingsgedrag, je woning en je installatie.

Volgens Milieu Centraal kan een slimme thermostaat vooral nuttig zijn voor wie nog niet bewust zuinig verwarmt. In een gemiddelde woning kan de gasbesparing voor verwarming oplopen tot ongeveer 14%. Verwarm je vandaag al heel bewust, woon je in een goed geïsoleerde woning of staat je verwarming meestal al laag? Dan zal je besparing waarschijnlijk kleiner zijn.

Ook de manier waarop je thermostaat je ketel aanstuurt, speelt mee. Een modulerende thermostaat kan de ketel fijner laten werken dan een eenvoudige aan-uitthermostaat. Milieu Centraal vermeldt dat modulerend aansturen ongeveer 3% verwarmingskosten kan besparen. Maar ook hier geldt: dat voordeel hangt af van je ketel, je instellingen en je woning.

Een slimme thermostaat bespaart dus vooral wanneer hij helpt om minder onnodig te verwarmen. Denk aan de temperatuur automatisch verlagen als je weg bent, de verwarming beter plannen of bepaalde kamers niet meer de hele dag mee verwarmen.

Waarop moet je letten als je een slimme thermostaat koopt?

Een slimme thermostaat vergelijken doe je best niet alleen op design of merk. Deze punten zijn minstens even belangrijk:

• Compatibiliteit met je verwarming. Niet elke slimme thermostaat werkt met elke ketel, warmtepomp of verwarmingsinstallatie. Controleer dus altijd de technische vereisten van de fabrikant.
• Bedraad of draadloos. Sommige thermostaten vervangen je bestaande bedrade thermostaat. Andere werken draadloos met een aparte ontvanger bij de ketel. Kies wat past bij je huidige installatie en je woning.
• Aan-uit of modulerend. Een aan-uitthermostaat schakelt je verwarming simpelweg aan of uit. Een modulerende thermostaat kan de ketel geleidelijker laten werken, als je ketel dat ondersteunt.
• App en gebruiksgemak. De app is belangrijker dan je denkt. Kan je makkelijk schema’s maken? Zie je duidelijk je verbruik? Kan iedereen in het gezin ermee overweg?
• Smarthomekoppelingen. Wil je je thermostaat bedienen via Google Home, Alexa, Apple Home of Samsung SmartThings? Controleer dan vooraf of je gekozen model daarmee werkt.
• Extra kosten. Sommige functies zitten standaard in de aankoopprijs. Andere functies, zoals uitgebreide rapporten of geavanceerde automatisering, kunnen afhankelijk zijn van een abonnement. Kijk dat goed na voor je koopt.
• Installatie. Een slimme thermostaat installeren lijkt soms eenvoudig, maar bij verwarmingsinstallaties is voorzichtigheid belangrijk. Twijfel je? Laat de installatie dan uitvoeren door een vakman.

Werkt een slimme thermostaat met jouw ketel of warmtepomp?

Compatibiliteit is vaak het belangrijkste aandachtspunt. Een slimme thermostaat moet niet alleen op je wifi werken, maar ook correct kunnen communiceren met je verwarmingssysteem.

Heb je een gascondensatieketel of hr-ketel? Dan moet je nagaan of je toestel een aan-uitthermostaat, een modulerende thermostaat of een specifiek protocol ondersteunt. Sommige merken gebruiken hun eigen communicatiestandaarden. De compatibiliteitscheck van de thermostaatfabrikant is daarom een goede eerste stap.

Heb je een warmtepomp? Controleer dan extra goed of de thermostaat daarvoor geschikt is. Een thermostaat die voor een hr-ketel werkt, is volgens Milieu Centraal vaak niet geschikt voor een warmtepomp. Warmtepompen werken meestal het best met een stabiele, gelijkmatige regeling. Te veel temperatuurschommelingen kunnen net minder efficiënt zijn.

Bij vloerverwarming is het verhaal vergelijkbaar. Vloerverwarming reageert trager dan radiatoren. Een slim schema kan nog altijd nuttig zijn, maar grote temperatuursprongen zijn meestal minder interessant. Kijk daarom naar een thermostaat die met vloerverwarming overweg kan.

Gebruik je stadsverwarming of collectieve verwarming? Dan is de keuze beperkter. Soms heb je geen rechtstreekse ketelsturing, maar kan je wel met slimme radiatorknoppen of zones werken. Controleer altijd hoe je systeem geregeld wordt voor je een slimme thermostaat koopt.

Slimme radiatorknoppen en verwarming per kamer

Wil je niet elke kamer op dezelfde temperatuur verwarmen? Dan zijn slimme radiatorknoppen interessant. Daarmee regel je de temperatuur per radiator of per kamer. Dat heet ook zoneverwarming.

Zo kan je de badkamer ’s morgens wat warmer maken, de slaapkamer koeler houden en de woonkamer alleen verwarmen wanneer je er echt bent. Dat maakt smart home verwarming praktischer, zeker in grotere woningen of gezinnen met verschillende routines.

Let wel op: slimme radiatorknoppen werken het best als ze compatibel zijn met je thermostaat en verwarmingssysteem. Soms heb je een hub of bridge nodig om alles goed te laten communiceren. Controleer ook of je radiator geschikt is en of de knop past op de bestaande aansluiting.

Zoneverwarming helpt vooral wanneer je kamers bewust apart gebruikt. Zet je overal dezelfde temperatuur, dan haal je minder voordeel uit slimme radiatorknoppen.

Vergeet je wifi en veiligheid niet

Een slimme thermostaat heeft meestal wifi nodig om via de app, cloudfuncties of spraakassistenten te werken. Zonder wifi blijft de basisregeling vaak werken, maar functies zoals bediening op afstand of automatische updates kunnen beperkt zijn.

Een stabiele wifi-verbinding is dus belangrijk. Hangt je thermostaat op een plek met zwak signaal? Dan kan de app trager reageren of kan de verbinding soms wegvallen. Dat geldt ook voor andere slimme toestellen in huis, zoals camera’s, slimme verlichting, deurbellen, speakers of radiatorknoppen.

Denk daarnaast aan veiligheid. Slimme toestellen zijn verbonden met je thuisnetwerk, dus behandel ze zoals andere digitale apparaten:

• Kies een sterk en uniek wachtwoord voor je account.
• Activeer tweestapsverificatie indien mogelijk.
• Installeer updates voor de app en het toestel.
• Gebruik alleen apps van de officiële fabrikant.
• Deel toegang alleen met mensen die je vertrouwt.
• Beveilig je wifi-netwerk met een sterk wachtwoord.

Zo maak je je smart home niet alleen handiger, maar ook beter beschermd.

Klaar voor een smart home met stabiel internet?

Hoe meer slimme toestellen je in huis gebruikt, hoe belangrijker je internetverbinding wordt. Een slimme thermostaat vraagt op zich niet de hoogste snelheid, maar in een modern gezin zijn vaak veel toestellen tegelijk online: smartphones, laptops, streamingtoestellen, slimme speakers, camera’s en andere smart-homeapparaten.