Cybersecurity in de maakindustrie: tijd voor Antifragile Factories

De geopolitieke en economische context dwingt onze maakbedrijven tot fundamentele keuzes. Volgens Sandro Manzo, Manufacturing Lead bij Proximus NXT, staat de maakindustrie vandaag niet alleen voor de uitdaging om efficiënter te produceren, maar vooral ook om structureel om te gaan met onzekerheid. “Het aanpassingsvermogen van een bedrijf moet meer kunnen dan reageren op verstoringen”, klinkt het. “Veerkracht alleen volstaat niet meer. We hebben nood aan fabrieken die zijn ontwikkeld om beter en sterker uit de opeenvolgende crises te komen, zowel op technologisch, organisatorisch en cultureel vlak.

We hebben nood aan fabrieken die zijn ontwikkeld om beter en sterker uit de opeenvolgende crises te komen, op technologisch, organisatorisch en cultureel vlak.

Sandro Manzo, Manufacturing Lead bij Proximus NXT

Een begrip dat hierbij vaak opduikt, is ‘antifragile factories’. Experts omschrijven het als een pragmatische benadering van het productieproces, gebaseerd op aanpassingsvermogen en veerkracht, maar ook – en vooral – op voortdurende evolutie. Volgens Johan De Geyter van innovatiecentrum SirrisNieuw venster is het makkelijk om te focussen op wat fout loopt, zoals importheffingen, regelgeving of hoge energiekosten.

“Maar naast die uitdagingen zijn er ook enorme opportuniteiten”, stelt hij. “Digitale technologieën maken het mogelijk om aan kracht te winnen in de domeinen waar de Europese industrie traditioneel in uitblinkt, zoals maatwerk, kwaliteit en circulariteit. Denk aan het gebruik van digital twins en het concept van ‘lot size one’, waarbij massaproductie en maatwerk samenkomen.”

Digitale technologieën maken het mogelijk om aan kracht te winnen in de domeinen waar de Europese industrie traditioneel in uitblinkt.

Johan De Geyter is Business Unit Manager bij innovatiecentrum Sirris

Fundament voor wendbaarheid

Bij UmicoreNieuw venster, dat actief is in heel uiteenlopende marktsegmenten zoals katalysatoren, recyclage en batterijmaterialen, is dat aanpassingsvermogen geen abstract begrip. CIO Joris Peeters benadrukt dat data daarvoor de absolute basis vormt. “Zonder data is er geen zicht op de markt, geen proactiviteit en geen sturing.”

In een bedrijf met een geschiedenis die meer dan 200 jaar beslaat, betekent dat ook omgaan met erfenissen: productie-installaties die decennialang meegaan en niet zomaar te vervangen zijn. “Net daarom is het cruciaal om stap voor stap de maturiteit te verhogen, data toegankelijk te maken en beslissingen te onderbouwen met inzichten uit de fabriek zelf.”

Security by design en bewustwording bij medewerkers zijn onmisbaar in elke moderne fabriek.

Jehan Snyers d’Attenhoven, Global Infrastructure Director bij FN Browning Group

Veerkracht door cybersecurity in de maakindustrie

Naarmate fabrieken meer digitaal verbonden raken, groeit ook het belang van OT security. Joris Peeters wijst erop dat compliance daarbij geen doel op zich is, maar net het resultaat van een grotere veerkracht. Door standaarden en een bestuursstructuur te introduceren, delen IT, ingenieurs en plantmanagers de verantwoordelijkheden rond cybersecurity. Regelgeving zoals NIS2 verhoogt niet alleen de weerbaarheid, maar is mogelijk ook een troef in de waardeketen: klanten en partners verwachten aantoonbare maturiteit.

Jehan Snyers d’Attenhoven, Global Infrastructure Director bij FN Browning GroupNieuw venster, illustreert dat cyberrisico’s soms uit onverwachte hoek komen. Zelfs een ogenschijnlijk onschuldige koffiemachine kan zo een incident veroorzaken. “Wanneer een externe technicus tijdens een routine-onderhoud de firmware van dat toestel via een USB-stick üpdatet, is daar een risico aan verbonden”, klinkt het. “Wanneer die stick malware bevat en de koffiemachine verbonden is met het netwerk van de fabriek, kan een besmetting zich zo razendsnel verspreiden en een productiestilstand veroorzaken.” Zijn conclusie is helder: security by design en bewustwording bij medewerkers zijn onmisbaar in elke moderne fabriek.

De technologie is er maar uiteindelijk maken de mensen het verschil.

Joris Peeters is Chief Information Officer bij Umicore

Mensen maken het verschil

Technologie alleen volstaat niet. Experts zijn het erover eens dat 60 tot 70 procent van een succesvolle transformatie draait om mensen. Antifragile factories vragen om een andere benadering, om samenwerking over teams heen en om leiderschap dat verandering omarmt. “De technologie is er”, zegt Joris Peeters, “maar uiteindelijk maken de mensen het verschil. Het is belangrijk dat het senior management daarbij zelf het voorbeeld geeft.” Innovatie hoeft bovendien niet met een big bang te komen. Kleine, gerichte stappen en proof-of-concepts kunnen net zo goed snel waarde creëren.