Think NXT 2025: 5 thema’s die de toekomst van IT bepalen

Geopolitiek impacteert het IT-landschap

Twee grote trends die het voorbije jaar domineerden, werken ook in 2026 door. Enerzijds zijn er de geopolitieke verschuivingen die onzekerheid en spanning creëren. Ook de IT-wereld ontsnapt daar niet aan, wat onder meer resulteert in toenemende vraag naar soevereine oplossingen. Anderzijds is er de impact van AI – van softwareontwikkeling tot de automatisering van processen – binnen alle domeinen van het IT-landschap: infrastructuur, security, governance, ethiek, enzovoort.

“Alles wordt anders”, zegt Koen Schoors, econoom aan de Universiteit Gent. Zowat iedere zeventig jaar vindt er een grote systemische verandering plaats. Dat was zo na de Tweede Wereldoorlog, met de opkomst van de globalisering, en dat is vandaag opnieuw zo. “De nieuwe wereldorde zal uit regionale blokken bestaan, die onderling zwak verbonden zijn. We praten daarbij over geopolitiek, maar eigenlijk is het vooral egopolitiek, rond blokken als de VS, Rusland en China.”

Alles wordt ook beter, volgens Schoors, onder meer dankzij AI, automatisering en robotisering. Als de werkende bevolking door de vergrijzing verder blijft krimpen, hebben we die technologie straks echt nodig om onze levensstandaard op peil te houden.

Eerst de technologie kiezen is nooit het beste plan. Je moet starten vanuit de uitdaging.

Ariane Berckmoes, Chief Digital & Transformation Officer bij Ethias

Thema 1: Agentic AI

Akkoord, AI staat al een tijdje op de radar. Maar er is een groot verschil met één à twee jaar geleden. AI zet nu voluit de stap van theorie naar praktijk, met name via agentic AI: agents die concrete taken uitvoeren. “Het potentieel is enorm”, zegt Fabrice De Windt, CEO a.i. bij Proximus NXT, “maar dat kunnen we maar ten volle benutten als we ook de juiste governance voorzien, als we vertrouwen kunnen hebben in de oplossing en als we ethisch werken.”

Tegelijk stelt de intussen beruchte studie van MIT dat 95% van alle projecten met generatieve AI het pilootstadium niet ontgroeit. “Omdat bedrijven niet nadenken over het probleem dat ze willen oplossen”, zegt Ariane Berckmoes, Chief Digital & Transformation Officer bij EthiasNieuw venster. “Eerst de technologie kiezen is nooit het beste plan. Je moet starten vanuit de uitdaging – en daar dan een passende oplossing bij uitwerken.” En dat hoeft dan dus niet altijd per definitie AI te zijn.

Transformatie

“De echte waarde van AI zit trouwens niet zozeer in de technologie, maar in de transformatie”, vindt Jan Smedts, hoofd Digitaal VlaanderenNieuw venster. AI is er, gaat niet meer weg en zal impact hebben. “Bereid je daar dus op voor, probeer het uit.” Die impact is vandaag al voelbaar, ook bij het grote publiek. “Mensen gaan niet langer op zoek naar informatie op Google”, aldus Jannes Labaere, CIO bij Plopsa GroupNieuw venster. “Ze vragen ChatGPT om een voorstel te doen voor een dagje aan zee. Het is een evolutie waar we op moeten inspelen.”

Ook retail is een sector waar AI het verschil kan maken. Het fysieke element – zoals een bezoek aan een winkel – blijft tegelijk heel belangrijk. “Toch kunnen online tools klanten inspiratie bieden”, zegt Pierre Delmarcelle, Logistics Warehouse Manager bij Eggo Kitchen & HouseNieuw venster, “maar daarna komen ze nog altijd naar de winkel om hun idee met een adviseur uit te werken en een offerte te krijgen. AI kan dat proces niet vervangen, maar er wel bij helpen.”

In de banksector is de impact van AI een flink stuk groter. “We zijn ervan overtuigd dat AI het gedrag van de klant ingrijpend verandert”, zegt Anthony Belpaire, Head of AI bij BNP Paribas FortisNieuw venster. “Agentic AI transformeert de manier waarop we met klanten interageren. Het maakt ons toegankelijker. Maar het concept van de bank verandert in wezen niet: dat bestond al lang vóór de komst van elektriciteit.”

Thema 2: cloud en edge computing

De hybride cloud is vandaag een realiteit. Bedrijven willen de juiste omgeving kunnen kiezen voor elke specifieke workload. Landbouwcoöperatieve SCAMNieuw venster (Société Coopérative Agricole de la Meuse) migreerde met Proximus NXT naar de publieke cloud. “Om zo meer en betere ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld aan onze verkoopteams”, zegt CIO Lionel Van Dongen. “We gaan op zoek naar meer efficiëntie, onder andere met AI, maar ook naar toepassingen om onze coöperanten extra diensten te bieden.”

In de context van cloud computing neemt het belang van de edge toe, bijvoorbeeld bij productiebedrijven of in de gezondheidszorg, waar rekenkracht heel dicht bij de actie nodig is. Tegelijk groeit de nood aan een striktere data governance. Zo neemt ook de aandacht voor de Europese standaarden rond veiligheid en compliance toe. De vraag naar digitale soevereiniteit klinkt dan ook almaar luider.

“Anticiperen is altijd goedkoper dan reageren”, zegt Jan Smedts (Digitaal VlaanderenNieuw venster) in dat verband. “Angst en hoop zijn geen goede strategieën. Het is belangrijk om vandaag al na te denken wat de potentiële impact van een gebrek aan soevereiniteit op je business kan zijn. Tegelijk kun je soevereiniteit niet zomaar van de ene dag op de andere bereiken. Werk daar een roadmap voor uit.”

Europees alternatief

Om aan de vraag naar soevereiniteit te voldoen, verschenen de eerste gespecialiseerde initiatieven intussen op de markt. Zo is er ClarenceNieuw venster, een joint venture van Proximus LuxemburgNieuw venster en LuxConnectNieuw venster, een initiatief van de Luxemburgse overheid rond connectiviteit. Clarence beheert infrastructuur die is gestoeld op Google-technologie, maar die op geen enkele manier is geconnecteerd met een publiek platform. “Alleen de klant zelf heeft toegang tot de data”, zegt Joris Duysens, Cloud Solution Sales Lead bij Proximus NXT. “De oplossing is volledig air-gapped, bedoeld voor data die niet geschikt zijn voor de publieke cloud.”

Dat er nood is aan een oplossing zoals die van Clarence, is voor veel bedrijven een reality check. Het doet ons abrupt stilstaan bij de oorsprong van de technologie die we vandaag gebruiken. “Zowat 80% van de technologie die we in Europa gebruiken, komt van buiten Europa”, zegt Paul Timmers, gasthoogleraar aan het Instituut voor de Overheid (KU Leuven)Nieuw venster. “Er is nood aan een Europees alternatief. Niet vanuit een protectionistische reflex, maar om meer keuzevrijheid en minder afhankelijkheid te creëren.”

“Cyberveiligheid gaat niet alleen om technologie, het is ook teamwork. Eenheid is ons belangrijkste wapen.”

Pierre Ciparisse, generaal-majoor van de Cybermacht van Defensie

Thema 3: Cybersecurity en cyber resilience

Berichten over cyberincidenten blijven het nieuws beheersen. Het aantal bedreigingen neemt toe, terwijl ook het karakter van de aanvallen voortdurend verandert. “Dat stuurt onze kijk op security”, zegt Fabrice De Windt. Het is niet langer iets dat je achteraf aan je IT-omgeving toevoegt. “Resilience bouw je in van bij de start en doorheen de hele keten: veilige systemen, veilige processen en gebruikers die zich bewust zijn van de risico’s.”

Het belang daarvan is meteen duidelijk bij een productiebedrijf. “Onze fabrieken draaien de klok rond”, zegt Koen Vereeken, Global IT Lead Infrastructure & Operations bij BekaertNieuw venster. “Downtime is wat we absoluut willen vermijden.” Bekaert doet dat door samen met Proximus NXT in te zetten op monitoring en automatisering, met de bijhorende ondersteuning, de klok rond. “We hebben daarvoor een samenwerkingsmodel uitgewerkt dat op right-shoring is gebaseerd: een slimme combinatie van lokale expertise met wereldwijde ondersteuning.”

Eenheid als wapen

Extra aandacht gaat – zeker sinds de invasie in Oekraïne – naar de cyberdreigingen die voortkomen uit de veranderende geopolitieke situatie. “België is als land niet in oorlog”, zegt Pierre Ciparisse, generaal-majoor van de Cybermacht van DefensieNieuw venster, “maar evenmin is er echte vrede.” Ciparisse wijst onder meer naar de cyberaanvallen op overheidsinstellingen en kritische infrastructuur, en de recente incidenten met drones.

“Het gaat om een vorm van hybride oorlogsvoering, waarbij niet altijd duidelijk is wie erachter zit, maar met wel een duidelijke impact: op infrastructuur, op IT en op mensen.” Het advies van de generaal-majoor is duidelijk. “Cyberveiligheid gaat niet alleen om technologie, het is ook teamwork. Eenheid is ons belangrijkste wapen.”

“In de context van cybersecurity komt het er vooral op aan actie te ondernemen”, stelt Stephan Van Dyck, Enterprise Security Architect bij Proximus NXT. “Wanneer we bij een bedrijf een incident analyseren, merken we dat de oorzaak meestal niet toe te schrijven is aan een gebrek aan mensen en middelen. Heel vaak ontbrak het aan actie: een probleem was bekend, maar de aanpak ervan verzandde in een eindeloze reeks vergaderingen.”

Actie

Om een risico af te dekken, moet je op een bepaald moment gewoon concreet tot de actie overgaan. Tegelijk moet je dat weloverwogen doen. “Je moet de juiste balans vinden”, zegt Jérémy Grandclaudon, Senior Cybersecurity Expert bij het Agence du NumériqueNieuw venster (AdN). “Het gaat om de combinatie van snelheid, het juiste niveau en de gewenste impact. Je kunt niet alles tegelijk doen. Maar dankzij de juiste keuzes kun je toch optimaal vooruitgang boeken.”

Thema 4: containerisatie

Containers veranderen de manier waarop we technologie bouwen en in gebruik nemen. Ze maken het mogelijk om applicaties razendsnel te ontwikkelen, uit te rollen en te schalen dankzij gestandaardiseerde packaging. Tegelijk vraagt het gebruik van containers om een robuuste infrastructuur en nog nauwere integratie.

Containers laten toe rekenkracht – vooral in combinatie met 5G – naar eender waar in het netwerk te brengen. Dat biedt voordelen: een lage latency, een grotere weerbaarheid tegen veiligheidsincidenten en controle over de locatie van de data. Dat laatste is opnieuw belangrijk in de context van soevereine oplossingen.

Het toont ook aan hoe containers mee de rol van Proximus NXT helpen evolueren. “Ons netwerk is jouw computer”, zegt Stijn Bijnens. “Of nog beter: ons netwerk is jouw speeltuin.” Containers helpen de rol van Proximus NXT te verbreden. “Niet alleen als leverancier van de connectiviteit waarop andere bedrijven diensten leveren, maar ook als een partner voor lokale clouddiensten, security en aanverwante services.”

“Regulering zorgt voor meer zichtbaarheid, waardoor er ook effectief meer samenwerking en actie ontstaat.”

Jehan Snyers d’Attenhoven, Global Infrastructure Director bij FN Browning Group

Thema 5: werken in complexe ecosystemen

Technologie is meer dan ooit teamwerk. Het succes van IT hangt daarbij af van de manier waarop mensen, processen en platformen samenwerken, niet alleen in de eigen organisatie, maar in een breder ecosysteem. De logistieke sector is daar bij uitstek een voorbeeld van. “Met het Inbound Release Platform hebben we een nieuw, digitaal douanedeclaratieplatform ontwikkeld”, zegt Geert Lambrechts, projectmanager bij NxtPortNieuw venster. Dat vereiste een hoge mate van samenwerking om in de Haven van Antwerpen-Brugge alle terminals, agentschappen en andere dienstverleners mee in het verhaal te krijgen.

Productiebedrijven staan onder druk door heel wat externe factoren, zoals toenemende regulering en wijzigende import- en exporttarieven. Technologie kan daarbij de nodige wendbaarheid en weerbaarheid helpen aanreiken. “Het vereist dat iedereen zijn basics op orde heeft”, zegt Jehan Snyers d’Attenhoven, Global Infrastructure Director bij FN Browning GroupNieuw venster. Het vraagt samenwerking doorheen het ecosysteem. Regulering kan daarbij net voor meer duidelijkheid zorgen. “Regulering zorgt voor meer zichtbaarheid, waardoor er ook effectief meer samenwerking en actie ontstaat, onder meer rond security.”