10 opmerkelijke Jacques Brel-covers

10 opmerkelijke Jacques Brel-covers

Voor wie nog de behoefte had om een open deur ingetrapt te zien: Jacques Brel was een fenomeen. Liedjesschrijver zonder weerga, performer met een ongekende intensiteit, schrijver, regisseur, filosoof, filantroop… Maar wat vandaag vooral overblijft, zijn de liedjes, natuurlijk. Een flinke 200-tal, waarvan door de jaren heen ettelijke coverversies werden opgenomen. Sommige artiesten (Scott Walker, Barbara, Marc Almond, Liesbeth List…) brachten zelfs platen uit die louter Brel-covers bevatten.

Het is bijna onmogelijk om een volledig overzicht van alle interpretaties te geven, en de kwaliteit ervan durft al wel eens te wisselen. Sommige zijn zeer goed, andere minder en enkele – Shirley Bassey bracht in 2000, samen met Mark Brydon van Moloko, een technoversie uit van 'If You Go Away' die in principe tot een strenge maar rechtvaardige gevangenisstraf óf een vriendelijke doch besliste collocatie had moeten leiden – waren beter nooit uitgebracht. Hier echter een lijst van Brel-covers die de meester waarschijnlijk een "Bwah, c'est pas mal foutu, ça!" hadden ontlokt.

Scott Walker – Funeral Tango

Scott Walker – Funeral Tango

Scott Walker, de voormalige heart throb van The Walker Brothers, bracht tussen 1967 en 1969 zijn eerste drie solo-lp's uit, en op elk daarvan stonden drie Brel-covers; later werden zij gebundeld op de lp "Scott Walker Sings Jacques Brel".
Walker gebruikte vooral de vertalingen van Eric Blau en Mort Shuman, twee Amerikanen die mee verantwoordelijk waren voor de Broadway-productie "Jacques Brel Is Alive And Well And Living In Paris." De Amerikaanse dichter/zanger Rod McKuen vertaalde ook een aantal Brel-nummers, maar waar Brels teksten een stormvloed aan emoties bevatten, van de hartverscheurendste liefdesverklaringen tot de meest cynische afrekeningen, ging McKuen vaak de meer stroperige toer op in zijn vertalingen van bijvoorbeeld 'Ne Me Quitte Pas' ('If You Go Away') of 'Le Moribond' ('Seasons In The Sun').
Wat er ook van zij: de versies van Scott Walker – in die tijd een echte superster – zorgen er voor dat het werk van Brel ook in het Verenigd Koninkrijk en Ierland werd opgemerkt. Het is via die omweg dat artiesten als David Bowie, Gavin Friday, Marc Almond, Jarvis Cocker en Neil Hannon kennismaakten met het werk van de Grootste Belg.


David Bowie – My Death

David Bowie – My Death

David Bowie was een groot bewonderaar van Jacques Brel en zijn oeuvre, maar coverde eigenlijk maar twee nummers van de meester: 'Amsterdam', dat aanvankelijk verborgen werd op de B-kant van het singletje 'Sorrow', en 'My Death' ('La Mort'), dat hij live bracht tijdens de Ziggy Stardust-tour. In tegenstelling tot de oorspronkelijke versie, waarin Brel zijn tekst debiteert op een marsritme, geflankeerd door schrille trompetten, houdt Bowie het bijzonder ingetogen: hij begeleidt zichzelf op de twaalfsnarige gitaar en plaatst de tekst volledig op de voorgrond. Een van de weinige keren dat de cover het originele nummer overtreft.


Nina Simone – Ne Me Quitte Pas

Nina Simone – Ne Me Quitte Pas

Een van de meest gecoverde nummers van Jacques Brel is 'Ne Me Quitte Pas'. Volgens velen een ongeëvenaard liefdeslied, volgens Brel zelf "un hymne à la lâcheté des hommes. C’est jusqu’où un homme peut s’humilier." Volgens Edith Piaf was het zelfs verkeerd om zo'n nummer op te nemen: "Un homme ne devrait pas chanter des trucs comme ça !" was haar vernietigende oordeel. In ieder geval is de versie van Nina Simone, die erop stond het nummer in het Frans te zingen, bijna even bloedstollend als het origineel. En een wistjedatje: Simone haalt hier op een bepaald moment de E2: dat zou de laagste noot zijn die ooit op een opname door een vrouw werd gehaald.


Liesbeth List – Dat Soort Volk

Liesbeth List – Dat Soort Volk

In het Nederlandse taalgebied is Liesbeth List zonder twijfel dé zangeres die de verschillende facetten van Brels canon de nodige eer aandeed. Dat hoeft ook niet zo'n verbazing te wekken: List had als chansonnière een voorkeur voor sterke, poëtische teksten – zie ook haar fenomenale vertolkingen van liedjes van Mikis Theodorakis en Brendan Behan – en kon zowel het bruisende enthousiasme van 'Brussel' ('Bruxelles') aan als de stille wanhoop van 'Laat Me Niet Alleen' (Ne Me Quitte Pas') of de pure melancholie van 'Mijn Vader Zei' ('Mon Père Disait'). Haar versie van 'Dat Soort Volk' ('Ces Gens-Là'), in een briljante vertaling van de dichter Ernst Van Altena, kreeg de thumbs up van Brel zelf.


Ange – Ces Gens-Là

Ange – Ces Gens-Là

De Franse groep Ange was indertijd wereldberoemd in eigen land, maar brak weinig potten in het buitenland omdat zij hun symfonische rock, die sterk beïnvloed was door Britse voorbeelden zoals Genesis, Gentle Giant en King Crimson, consequent in het Frans brachten. In 1973 hadden zij een eerste hit: een cover van Brels 'Ces Gens-Là', uit hun album "Le Cimetière Des Arlequins" (1973). In het Engels noemt men dit an acquired taste: je moet er wat moeite voor doen, maar het is op zijn minst interessant.


The Sensational Alex Harvey Band – Next

The Sensational Alex Harvey Band – Next

Het nummer 'Au Suivant' beschrijft het haast verplichte bezoek van een troep soldaten aan een legerbordeel: liefde en tederheid zijn ver weg, in tegenstelling tot schaamte, trauma en SOA's. Geen nummer om vrolijk van te worden, maar wel een goedgemikte antimilitaristische fluim.
Later zouden o.a. Gavin Friday en Triggerfinger krachtige versies van dit nummer op hun repertoire zetten, en zelfs Nick Cave waagde er zich in 2007 (live) eens aan, maar eerlijk is eerlijk: de veel te vroeg gegane Schot Alex Harvey was de eerste, en misschien ook wel de beste. Bovendien was The Sensational Alex Harvey Band ook de perfecte groep om 'Next' aan te pakken. Harvey zelf had een stem als een blad schuurpapier dat te weken was gelegd in goedkope scotch, en de groep – met de immer als Pierrot geschminkte Zal Cleminson op gitaar – had een volstrekt eigen stijl, die het midden hield tussen (hard) rock en cabaret.


Filip Jordens – Marieke

Filip Jordens – Marieke

Een geval én een klasse apart. Zeggen dat Leuvenaar Filip Jordens Jacques Brel-covers brengt, strookt immers niet helemaal met de waarheid. Jordens wórdt Brel; Dat kan, naargelang het standpunt, griezelig of arrogant lijken, maar dat is het helemaal niet. De stem, de mimiek, de overgave: alles klopt, als bij een professionele, liefdevolle tribute band. En wat gelukkig volledig ontbreekt, is de indruk dat je zit te kijken en luisteren naar iemand die "Kijk mij eens Brel doen" lijkt te zeggen. De échte Jacques Brel zijn we, als performer, al 52 jaar kwijt. Maar met Filip Jordens komen we verdomd dicht in de buurt.


Arno – Le Bon Dieu

Arno – Le Bon Dieu

Een fenomeen dat een fenomeen covert. Het belang van Arno, als zanger van Tjens Couter, T.C. Matic en zichzelf, kan nauwelijks overschat worden. Maar dat de man die zelf ooit verklaarde dat "zingen veur de vogelkes" is, zich waagde aan een nummer van Brel, was toch een beetje verrassend. Alhoewel: zijn liefde voor het Franse chanson is welbekend, en als er iemand is die het je-m'en-foutisme van Brel ten opzichte van de geldende normen deelt, dan is het Arno wel.
Zijn versie van 'Le Bon Dieu' drijft op een omineus-trage beat en de virtuoze accordeon van Ad Cominotto, die herinneringen oproept aan het spel van de betreurde Jean Corti.


Marc Almond – The Devil (Okay)

Marc Almond – The Devil (Okay)

De meeste mensen herinneren zich Marc Almond als de helft van het duo Soft Cell ('Tainted Love', weet u nog? Ook een cover, trouwens), maar de flamboyante zanger heeft er intussen al een carrière van bijna 40 jaar opzitten, die vooral gekenmerkt wordt door eigenzinnigheid en misprijzen voor goedkoop succes.
In 1989 bracht hij de lp "Jacques" uit, een plaat met louter Brel-covers, waarvan de meeste bovendien opnieuw uit het Frans naar het Engels vertaald werden door Paul Buck. Van 'The Devil (Okay)' ('Ça Va, Le Diable'), een van Brels vroegere nummers, uit 1955, maakte Almond een voortjakkerende rollercoaster, die qua tempo zelfs wat doet denken aan Brels 'Vesoul'. Briljant.


Barbara – Les Flamandes

Barbara – Les Flamandes

De Franse zangeres was persoonlijk bevriend met Jacques Brel, en bracht al in 1961 een lp "Barbara Chante Jacques Brel" uit. Later, in 1971 speelde zij ook de vrouwelijke hoofdrol, naast Brel zelf, in zijn eerste film, "Franz". Haar vertolking van 'Les Flamandes' klinkt een stuk braver dan het origineel, maar bezit een soort kinderlijke naïviteit die de tekst op de ene of andere manier toch nog wat venijn meegeeft.




Luister naar Jacques Brel in je favoriete streaming-apps met eindeloze mobiele data, dankzij Epic Beats

Top