Deze wetenschappers van vlees en bloed leidden tot de creatie van Victor Frankenstein

Terwijl Frankenstein alomtegenwoordig is op Netflix, met 'The Frankenstein Chronicles' en ‘Frankenstein's Monster's Monster, Frankenstein’, staat vandaag in het teken van het mythisch monster, want ‘Frankenstein Day’ is aangebroken. Proximus Pickx vertelt in geuren en kleuren over de wetenschappers die Mary Shelley inspireerden bij het schrijven van haar succesroman.

Het verhaal van ‘Frankenstein; or, The Modern Prometheus’ diende als inspiratiebron voor meer dan 130 films, waarvan de eerste al in 1910 het levenslicht zag. Mary Shelley, auteur van de roman, zou haar inspiratie gevonden hebben bij het kasteel van Frankenstein, opgetrokken op de top van een heuvel in het Duitse Darmstadt. De spannende tijden waarin ze leefde, toen ontdekkingsreizen en wetenschappelijke ontdekkingen schering en inslag waren, spraken tot haar verbeeldingen tijdens het pennen van haar roman in 1818. Net als dr. Victor Frankenstein hebben veel echte wetenschappers in het verleden geëxperimenteerd met elektriciteit als verrijzenismiddel. Ze bestudeerden meer bepaald het galvanisme, waarbij spieren samentrekken door toedoen van elektrische stroom. Een introductie van deze ‘Frankensteins’ van vlees en bloed.

Giovanni Aldini

Sinds Luigi Galvani het galvanisme ontdekte, hebben tal van wetenschappers deze tak verder verkend en uitgediept in hun onderzoeken. Te beginnen bij zijn neef, Giovanni Aldini, die het galvanisme als eerste toepaste op een lijk. Zijn onderzoekssubject: George Forster, opgehangen in de gevangenis van Newgate in Londen op 18 januari 1803 voor de moord op zijn vrouw en kind. Volgens de gevangenisregisters begon het stoffelijk overschot van Forster te sidderen toen er stroom door het lijf gejaagd werd. Zijn gezicht vervormde, zijn “rechterhand ging in een opwaartse houding en zijn benen en billen bewogen”. Shelley was slechts vijf jaar oud toen Aldini zich aan galvanisme waagde, maar wetenschappers bleven de techniek sindsdien uittesten en waren nog steeds aan het experimenteren toen Shelley haar roman uitbracht in 1818.

Andrew Ure

Rond dezelfde tijd voerde de Schotse arts en scheikundige Andrew Ure – die geloofde dat doden door verstikking weer tot leven gewekt konden worden door stimulatie van het middenrifzenuw – zijn spraakmakend experiment uit op moordenaar Matthew Clydesdale, veroordeeld tot de strop en terechtgesteld. Toen zijn supraorbitale zenuw gestimuleerd werd, “spanden al zijn gezichtspieren gelijktijdig op, hetgeen een akelig beeld opleverde: woede, gruwel, wanhoop, angst en afgrijselijke grimassen waren tegelijk in al hun lelijkheid af te lezen op het gelaat van de moordenaar”, verklaarde Andrew Ure in zijn verslag. Tijdens het experiment moesten meerdere toekijkers de zaal verlaten omdat ze het zicht ondraaglijk vonden…

Vladimir Demikhov

Victor Frankenstein had meer dan enkel elektriciteit nodig om zijn monster tot leven te wekken, hij had eveneens “onderdelen” nodig om hem zijn ontzagwekkende gestalte te geven. Hij zocht daarvoor zijn heil in transplantaties. In dat domein geldt de Sovjet-wetenschapper Vladimir Demikhov als pionier. Hij voerde de eerste geslaagde hart- en longtransplantatie uit bij een hond in 1946. Zijn werk heeft ontegensprekelijk een stempel nagelaten op de wetenschap, maar ging ook gepaard met verontwaardiging en afkeur van het grote publiek, dat de experimenten schandaliseerde.
 
In 1954 naaide hij het bovenlijf en de voorpoten van een klein hondje aan de nek van een grotere hond. De twee hoofden, die zelfstandig konden drinken en eten, overleefden vier dagen. Hij deed in totaal 24 pogingen, maar botste telkens op hetzelfde probleem: de lichaamsdelen werden steeds afgestoten door het lichaam van de ontvanger. Bij zijn meest geslaagde experiment overleefden de honden 29 dagen.

The Frankenstein Chronicles

Deze Britse serie vertelt het verhaal van een agent die een moordenaar met een morbide voorliefde voor het in stukken rijten van zijn slachtoffers op het spoor is. We schrijven Londen anno 1827. Een levenloos lichaam spoelt aan op de oevers van de Thames. Inspecteur John Marlott van de scheepvaartpolitie ontdekt dat het lijk eigenlijk samengesteld is uit ledematen van verschillende mensen, die aan elkaar genaaid zijn. De inspecteur, vertolkt door Sean Bean, ontmoet meerdere illustere figuren uit die tijd, zoals Mary Shelley, premier Robert Peel en de poëet William Blake.
 
De twee seizoenen van 'The Frankenstein Chronicles' zijn beschikbaar op Netflix. Meer info over de tv-optie All Stars (Netflix inbegrepen) of het Netflix-aanbod via Proximus Pickx vind je hier terug.
 

Frankenstein's Monster's Monster, Frankenstein

Tijd nu voor komedie. ‘Frankenstein's Monster's Monster, Frankenstein‘ is een surrealistische kortfilm in de vorm van een mockumentary, geregisseerd door Daniel Gray Longino en opgetekend door John Levenstein. Ster van de film is David Harbour, politiebaas Jim Hopper in ‘Stranger Things’. Hij kruipt in de huid van David Harbour III, een acteur die het leven van zijn vader David Harbour Jr. uitpluist. Die laatste was een excentriek acteur die de rol van Dr Frankenstein had gespeeld in het theaterstuk ‘Frankenstein's Monster's Monster, Frankenstein’. Pas op: het is een surrealistische ervaring, maar als je een liefhebber van het genre bent is het smullen geblazen.
 
‘Frankenstein's Monster's Monster, Frankenstein’ is beschikbaar op Netflix. Meer info over de tv-optie All Stars (Netflix inbegrepen) of het Netflix-aanbod via Proximus Pickx vind je hier terug.
 

Series

Bekijk alles
Top