‘V for Vendetta’: hoe het Guy Fawkes-masker een symbool werd van wereldwijde protesten

Sinds de film ‘V for Vendetta’ in 2005 uitkwam, duikt het masker dat het hoofdpersonage in de film draagt geregeld op bij protestacties. Zoals die van de Anonymous-beweging of recent nog bij de onlusten in Palestina.

Guy Fawkes was in 1605 een van de spilfiguren bij een poging tot aanslag op het Engelse parlement, het zogeheten ‘Gunpowder plot’. Hij had een vrij opvallend gelaat, een hoog opkrullende snor en wordt vaak afgebeeld met een fijn lachje om de mond. Doorheen de eeuwen werd zijn beeltenis een veelgebruikt attribuut bij vieringen, vooral dan bij kinderen. Stelselmatig groeide die ceremonie uit tot Guy Fawkes Night, dat bij onze buren over het Kanaal elke 5 november gevierd wordt.

In 1982, toen striptekenaar David Lloyd met zijn reeks ‘V for Vendetta’ begon, een dystopische strip over een compleet verloederde Britse maatschappij, vond hij eveneens inspiratie bij de beeltenis van Guy Fawkes. Samen met schrijver Alan Moore besloot hij het hoofdpersonage een Guy Fawkes-masker op te zetten er nog een sierlijke hoed aan toe te voegen. Maar het is pas sinds de stripreeks in 2005 een immens populaire filmversie kreeg (met oa Natalie Portman en Hugo Weaving) dat dat masker plots overal ter wereld in het straatbeeld opdook.

Anonimiteit en verbondenheid

In 2008 werd het bijvoorbeeld gebruikt bij protesten tegen de wanprakijkten van de Scientology Church in de VS. Een jaar later werd dat voorbeeld gevolgd door Anonymous, een activistische beweging die zich vooral manifesteert via cyberaanvallen, maar die in 2009 ook een nep buskruitvat installeerde aan het Britse parlement in Londen. Hun manier om het arrogante en egoïstische gedrag van de politieke elite te viseren. Occupy Wall Street, een gelijkaardige groepering, volgde dat voorbeeld en hield enkele protestmarsen in financiële hotspots, zoals Wall Street en The City, waarbij het Guy Fawkes-masker opdook. Onder meer Julian Assange, de man achter WikiLeaks, maakte deel uit van die Occupy-beweging. Recent dook het masker nog op in Palestina, tijdens de burgerongeregeldheden daar.

Net als in ‘V for Vendetta’ wordt het door Guy Fawkes geïnspireerde masker gezien als een ideale vermomming bij ongeoorloofde (protest)acties. Waardoor manifestanten anonimiteit genieten én zich als één groep kunnen profileren. Met één gemeenschappelijk streven: de politieke elite en de bankensector tot de orde roepen. Daarbij hoort wel een bedenking: de meeste maskers worden via Amazon besteld en bij elk verkocht exemplaar gaat een deel van het geld naar Time Warner. Twee mediagiganten die zich dus rijk rekenen bij al die protestacties. Cynischer wordt het niet.

'V for Vendetta' is op zondag 1 augustus vanaf 20u25 te bekijken op Play6, of waar je ook bent via Pickx.be of de Proximus Pickx-app. Via TV Replay bekijk je het programma tot 36 uur later en via de site of de app tot 7 dagen later wanneer jij wil!

Films

Bekijk alles
Top