De Europese Commissie stelt donderdag haar plannen voor om de arbeidsomstandigheden van platformwerkers te verbeteren. Dat wil ze in de eerste plaats doen door klaarheid te scheppen over het juridisch statuut van wie bijvoorbeeld als maaltijdbezorger of chauffeur werkt.
Het aantal rechtszaken in Europa over het statuut van Uber-chauffeurs of Deliveroo-koeriers is haast niet meer te tellen. Vandaag/woensdag nog oordeelde de Brusselse arbeidsrechtbank dat de maaltijdkoeriers van Deliveroo als zelfstandigen kunnen worden beschouwd. Eerder had de arbeidsauditeur nog geoordeeld dat ze werknemers in loondienst zijn, maar dat standpunt werd door de rechtbank dus niet gevolgd.

Het onduidelijke statuut van wie in de platformeconomie aan het werk is, zorgt voor schrijnende toestanden, klaagt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit) aan. Wanneer platformbedrijven hun werknemers verkeerdelijk als zelfstandigen classificeren, ontzeggen ze hen de toegang tot de nodige sociale bescherming, klaagt ze. "De winst gaat naar de bedrijven en de risico's worden afgeschoven naar de platformwerkers. Ze werken vaak aan te lage lonen, bij ziekte of een ongeval draaien ze zelf op voor de kosten, ze krijgen geen toegang tot betaald verlof en werken vaak in onfatsoenlijke omstandigheden."

Van Brempt meent te weten dat de Commissie het voorstel van het Parlement zal volgen om platformwerkers automatisch als werknemers te erkennen, tenzij het platformbedrijf in kwestie kan aantonen dat de mensen waarmee ze werken effectief als zelfstandigen aan de slag zijn. "Dat is goed nieuws", zegt Van Brempt. "Wie als werknemer wordt geclassificeerd, krijgt toegang tot alle toepasselijke rechten op het gebied van loon, sociale bescherming en bescherming van de gezondheid en veiligheid, vakbondsvorming en collectieve onderhandelingen. Wie geclassificeerd wordt als zelfstandige krijgt meer vrijheid en flexibiliteit ten opzichte van de platformen waarop ze hun diensten aanbieden."

Ook Sara Matthieu (Groen) is opgetogen met het nieuws dat de Commissie platformwerkers als werknemers zou willen erkennen. "Dit is een enorme vooruitgang in de Europese sociale bescherming. Dit geeft hen recht op een deftig loon, vakantie of een goede verzekering, wat vandaag niet het geval is omdat ze als zelfstandigen werden gezien." Matthieu waarschuwt er wel voor "dit belangrijke principe" niet uit te hollen door bijkomende criteria of uitzonderingen.

Europees commissarissen Valdis Dombrovskis (Economie) en Nicolas Schmidt (Jobs en Sociale Rechten) doen hun voorstel donderdag om 11 uur uit te doeken. Daarna ligt de bal in het kamp van de lidstaten en het parlement, die er een akkoord over moeten vinden.