Staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid Thomas Dermine (PS) heeft woensdagavond in de Congolese hoofdstad Kinshasa, in een toespraak voor onder meer de senaats- en parlementsvoorzitter, een hartstochtelijk pleidooi gehouden voor een "herstel" (reconstitution in het Frans) van de culturele identiteit van het Congolese volk, eerder dan een "restitutie" (restitution). "De voorwerpen die door onze voorouders op illegitieme wijze zijn verworven, horen ons niet toe. Ze zijn van het Congolese volk. Punt aan de lijn."
Eerder dit jaar werkte Dermine, als staatssecretaris onder meer bevoegd voor het AfricaMuseum, al een naar eigen zeggen "innovatieve aanpak" uit voor de teruggave van de Congolese (kunst)voorwerpen die tijdens de koloniale periode hun weg naar België gevonden hebben. Van zijn verschillende ontmoetingen tijdens zijn bezoek, dat nog tot vrijdag duurt, maakt hij gebruik om die Belgische aanpak uit de doeken te doen, en dat deed hij woensdagavond ook tijdens een toespraak in het nieuwe nationaal museum, voor verschillende politieke leiders en andere gezagsdragers.
Met de woorden van Victor Hugo zei hij dat "niets sterker is dan een idee waarvan het uur is gekomen". Wat Dermine betreft is het uur gekomen om de uit Congo geroofde voorwerpen terug te geven. Hij herinnerde eraan dat alle voorwerpen die uit Congo komen en door België verworven zijn tijdens de periode van Congo-Vrijstaat of ten tijde van de kolonie, teruggegeven kunnen worden. "Dit is belangrijk en heel symbolisch, omdat dit toelaat te erkennen dat het koloniaal regime een fundamenteel ongelijk politiek model vormde", aldus Dermine. De aanpak die België nu voorstaat is er dus ook een van dialoog, beklemtoonde de PS'er. 
De staatssecretaris verwees ook naar de woorden van koning Filip naar aanleiding van de 60e verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid, in juni vorig jaar. "Voor die excuses op het hoogste niveau was het tijd", blikt Dermine daarop terug. Daarnaast lieten de excuses ook toe om in België een echte historische arbeid en een verzoeningsproces aan te vatten "dat waarschijnlijk nog jaren zal duren". De Congocommissie past in dat kader - eerder deze week stelden de experts hun rapport voor, maar Dermine heeft niet gewacht op de conclusies van de Commissie om vooruitgang te maken in dit dossier.
In dat dossier verkiest Dermine dus om het te hebben over "herstelvee". De term "restitutie" getuigt wat Dermine betreft van eurocentrisme. "Maar we moeten integendeel een positie aannemen vanuit Congolees perspectief: de culturele identiteit van een volk weer samenstellen, een perspectief dat te lang verstoken bleef van de herinnering aan, de creativiteit en de spiritualiteit van zijn voorouders."