Hoe kan men brood bakken op Mars? Het voedingsbedrijf Puratos heeft in zijn thuisbasis in Groot-Bijgaarden een project lopen waarbij tarwe gekweekt wordt in een container, met gecontroleerd licht en water en op arme (lava)grond. In de toekomst zal de bestuiving van bloeiende planten niet met bijen gebeuren, maar met kleine drones. Het bedrijf stelde zijn project, waarvoor het innovatiesteun kreeg van de Vlaamse overheid, voor op de wereldtentoonstelling in Dubai waar duurzaamheid centraal staat. Het is maar een van de voorbeelden van duurzame innovatie waar de Vlaamse voedingsindustrie mee bezig is, zegt sectorfederatie Fevia Vlaanderen. "Als exportgerichte sector moeten we duurzaamheid uitspelen als troef", meent Fevia-woordvoerder Nicholas Courant.
De Vlaamse voedingsindustrie is een van de grootste industriële sectoren, goed voor een jaaromzet van 43,8 miljard euro en 66.400 banen. De sector is ook zeer exportgericht: jaarlijks worden voor 21,7 miljard euro goederen uitgevoerd.

Duurzaamheid wordt voor de voedingsbedrijven een alsmaar belangrijker thema, zegt Fevia. "Als Vlaamse bedrijven zetten we er al jaren op in." De federatie verwijst naar het feit dat de sector sinds 2005 16 procent minder CO2 uitstoot en sinds 2010 9 procent water heeft bespaard, terwijl er tegelijk meer werd geproduceerd. Ook vanuit de consument en vanuit de overheid neemt de aandacht voor duurzame voeding toe. "Onze bedrijven kijken voor duurzaamheid niet alleen naar de milieu-of klimaataspecten, maar ook bijvoorbeeld naar gezondheid en arbeidsomstandigheden, tot die van de cacaoboer in Ivoorkust", illustreert de woordvoerder.

Die duurzaamheid kan ook een belangrijke troef zijn op de exportmarkten en dus werden in Dubai een aantal projecten gedemonstreerd. Dat van Puratos bijvoorbeeld, waarvoor de onderneming samenwerkt met universiteiten en technologiebedrijven als de Vlaamse chipproducent Magics, specialist in slimme halfgeleidertechnologie. Met dit project wil men onderzoeken hoe de productie van voedsel efficiënter kan bij ons, maar het kan ook nuttig zijn voor de voedselproductie in bijvoorbeeld woestijngebieden als Dubai.

Een ander innovatief project is dat van BOSAQ, dat een antwoord moet bieden op de watertekorten wereldwijd. Het bedrijf heeft een circulair onderzoeksproject lopen op de Prinses Elisabethbasis in Antarctica. Water wordt er dusdanig gezuiverd dat het volledig kan worden hergebruikt. Bovendien gebeurt dat helemaal via hernieuwbare energie. "Duurzaamheid hoeft dus ook niet ten koste van economisch succes, het is een en-en-verhaal", aldus Nadia Lapage. De secretaris-generaal van Fevia Vlaanderen wijst ook op de belangrijke rol voor het innovatieplatform Flanders Food. "Maar liefst 95 procent van de voedingsbedrijven zijn kmo's en die hebben niet de middelen om alleen vernieuwingsprojecten in gang te zetten. Het platform brengt bedrijven, overheid en academici samen."