'Summer Shark Attack' op VTM3: waarom haaien in snertfilms zo’n wonderformule zijn

Vanavond zendt VTM3 de popcornflick ‘Summer Shark Attack’ uit: niet voor de culturele fijnproever, wel voor de popcornvreter die breinloos vertier wil beleven. De plot valt in enkele woorden samen te vatten: gezin, vakantie, stierhaaien, bloedbad. Er bestaan talloze ‘so bad it’s good’-films die haaien opvoeren als protagonist. Waarom zijn de zeedieren zo geliefd bij tweederangs filmmakers die azen op snel kassucces?

‘Sand Sharks’, ‘Ghost Shark’, ‘Zombie Shark’, ‘Piranha Sharks’, ‘Sky Sharks’, ‘Jurassic Shark’ en de vaandeldrager van het genre: ‘Sharknado’. Het zijn films die drie dingen gemeen hebben: ze verschenen in het afgelopen decennium, er komen haaien in voor en ze zijn pulp. Gemaakt met een bescheiden budget, vol lamlendige stunts die met haken, ogen en ondermaatse CGI aaneen hangen, plotlijnen die door een onderontwikkelde peuter geschreven lijken en hoofdrolspelers die nog niet gecast zouden worden voor een figurantenrol in een tandpastareclame. Waarom zou je nog kijken, vraag je je af.
 
De magie zit hem juist in die combinatie: de gehele film is zó stuitend slecht, dat je moet lachen met wat er zich op scherm afspeelt. En lachen geldt hier als een impliciete goedkeuring: de enige reden waarom we deze gedrochten uitkijken, is omdat we een potje willen gieren.
 
En dat weten de makers zelf maar al te goed. Sterker nog: ze mikken op dit (massa)publiek. Films uit het ‘so bad it’s good’-genre nemen zichzelf niet serieus en lijken in een opbod van ‘om ter lachwekkendst’ verwikkeld te zijn, om zo de hardste lachers op hun hand te krijgen. Want die blijven kijken, vertellen over hun kijkervaring in hun vriendenkring (“Moet je weten wat ik onlangs gezien heb, hoho!”) en verkopen het misbaksel zo – vaak onbewust – als filmtip door. De beste promo, quoi.

Hollywood en zijn haaienobsessie

Sharknado’ effende in 2013 het pad voor de massa-aanspoeling van nog flauwere doorslagjes, die allen surften op de populariteit van de ‘Sharknado’-golf. Maar waarom maken haaien nu zo vaak het mooie weer (of in het geval van ‘Sharknado’: het rotweer) in zulke films, en waarom zijn die films zo populair dat Hollywood ze aan de lopende band uitbraakt?
 
De obsessie van Hollywood met haaien gaat veel verder terug. Sinds het succes van Steven Spielbergs ‘Jaws’ zijn haaien meer en meer deel gaan uitmaken van de populaire cultuur. Illustratief is ‘Shark Week’ op Discovery Channel: de reeks over haaien is één van de meest iconische en langstlopende tv-evenementen wereldwijd. Nog een voorbeeld is het Zuid-Koreaanse kinderliedje ‘Baby Shark’, dat in november 2020 de nieuwe meest bekeken video op YouTube werd.

Ultieme ‘movie villain’

Hollywood bezorgde haaien een slechte naam door ze in films op te voeren als meedogenloze moordmachines. De aantrekkingskracht van haaien zit hem in het gevaar dat de roofdieren uitstralen. Van alle gevaarlijke wezens die onze blauwe planeet rijk is, haken haaien het meest in op één van onze oerangsten: verscheurd worden door iets wat in alle stilte vanuit de donkere diepte opdoemt. Ze vormen daardoor de ultieme ‘movie villain’.
 
Al valt het wel mee met dat gevaar: de kans dat jij ooit een haaienmaaltijd wordt, is één op 264,1 miljoen. De kans dat een haai in onze maaltijd belandt is dan weer ettelijke malen groter, want jaarlijks slachten mensen zo’n 100 miljoen haaien af om haaienvinnensoep van te maken. De zeedieren hebben dus veel meer van ons te vrezen dan wij van hen. Hou dat maar in het achterhoofd als je vanavond naar ‘Summer Shark Attack’ tuurt.

Bekijk 'Summer Shark Attack' vanavond om 23u20 op VTM3 of waar je ook bent via Pickx.be of de Proximus Pickx-app. Via TV Replay bekijk je het programma tot 36 uur later en via de site of de app tot 7 dagen later wanneer jij wil!

Films

Bekijk alles
Top