Wanneer sciencefiction ons toekomstbeeld bepaalt

Dag op dag 100 jaar geleden is de befaamde sciencefictionschrijver Isaac Asimov geboren. De naam zegt je misschien niets, maar onder sf-nerds is de in Rusland geboren auteur een icoon. Twee januari wordt dan ook – vooral in de VS, waar Asimov het grootste deel van zijn leven doorbracht – officieus gevierd als ‘National Science Fiction Day’. Naar aanleiding daarvan ging Proximus Pickx op zoek naar sciencefictionfilms die ons nieuwe inzichten verschaffen.

Black Mirror

De steeds innigere band tussen mens en technologie vormt het kernthema van de gitzwarte anthologieserie 'Black Mirror'. De miniserie uit de koker van Charlie Booker ontleedt aan de hand van losstaande afleveringen met een telkens veranderende cast technologische ontwikkelingen die ons leven in de toekomst weleens op het verkeerde pad zouden kunnen zetten. Of wat dacht je van virtuele klonen, een leven aan de hand van sociale scores of gemuteerde mensen?
 
De donkere en satirische reeks legt Netflix alvast geen windeiren, want ze groeide uit tot een van de populairste reeksen op het streamingplatform. Op het zesde seizoen zal het wel nog even wachten zijn, want Booker vindt de huidige wereld, waarin corona en racisme welig tieren, te somber om er nog wat dystopie aan toe te voegen...
 
De volledige vijf seizoenen zijn te bekijken via Netflix.

The Matrix (1999)

Een bijna vast thema in films rond AI is de strijd van mens tegen machine. Die strijd kan bijna niet mooier en meer letterlijk in beeld gebracht worden dan in 'The Matrix', met een glansrol voor Keanu Reeves als Neo.
 
De computerhacker Neo komt erachter dat het leven op aarde niets meer is dan een computersimulatie, opgezet door machines om de mensheid in bedwang te houden. Hij wordt door enkele vrijheidsstrijders uit deze 'Matrix' gehaald, en samen met hen begint hij een strijd tegen de machines, om de mensheid haar vrijheid weer terug te geven.
 
Een film van Lilly en Lana Wachowski, met Keanu Reeves, Laurence Fishburne en Carrie-Anne Moss. 'The Matrix' is het eerste deel uit een trilogie. Nadien volgden 'The Matrix Reloaded' en 'The Matrix Revolutions' (beide uit 2003).

The Handmaid's Tale

De eerste serie van een streamingdienst die zowel een Emmy als een Golden Globe in de wacht sleepte, dat alleen zou al reden genoeg moeten zijn om de verfilming van Margaret Atwoods 'The Handmaid's Tale' in een ruk uit te kijken. De dramaserie vertelt het verhaal van June Osborne, verbluffend vertolkt door Elisabeth Moss, die in een dystopische nabije toekomst als een van de weinige overgebleven vruchtbare vrouwen als dienstmaagd ten dienste staat van de behoeften van de rijke families in het streng religieuze Gilead. De vrouwen zijn de facto gereduceerd tot broedmachines.
 
De serie waarin vrouwen slechts tweede viool spelen lijkt soms brandend actueel in de Verenigde Staten. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de karakteristieke rode gewaden en witte kapjes vaste prik zijn op de vele betogingen tegen het bewind van de huidige Amerikaanse president Donald Trump, van wie geweten is dat hij vrouwen niet meteen als gelijkwaardig beschouwt.

Her (2013)

Een voorbeeld van een film waarin Hollywood de toekomst wat minder zwartgallig inziet, is dit aangrijpend verhaal over liefde in de digital age. In een niet zo verre toekomst staat ons leven bol van de technologische snufjes. Eenzame zielen zoeken amoureus gezelschap in hun intelligente ‘voice operating system’ – een soort domoticasysteem dat als personal assistant fungeert en je bijstaat in je dagelijkse leven, op zowel praktisch als mentaal vlak. Zo houdt het je agenda bij en doet het ’s ochtends de koffie lopen, maar kan je evenzeer gesprekken over de liefde en de zin van het leven voeren met je digitale secretaris. Zijn fysieke aanwezigheid is beperkt tot enkel een stem.
 
Een meesterlijke Joaquin Phoenix geeft gestalte aan een vereenzaamde schrijver in Los Angeles, die de solitude niet meer kan verbijten en zich laat verleiden tot de aankoop van Samantha (ingesproken door Scarlett Johansson); een empathische en gevoelige artificiële entiteit die hem assisteert, en waar hij uiteindelijk gevoelens voor zal ontwikkelen. Met alle tragische gevolgen van dien…

Ex Machina (2014)

Nog zo’n toekomstbeeld waarin ons dagelijkse leven gedomineerd wordt door hoogtechnologische snufjes is ‘Ex Machina’; een onrustwekkend relaas over de CEO van een techbedrijf (Oscar Isaac) die in zijn afgelegen luxeresidentie experimenteert met humanoïde, levensechte robots. 
 
Onder het mom van een bedrijfswedstrijd lokt hij de winnaar, een onopvallende softwareprogrammeur, als logee naar zijn weelderige designwoning om de kunstmatige intelligentie van een vrouwelijke robot te testen. Naargelang het experiment vordert valt die voor de charmes van het proefobject, maar ontdekt hij ook de ware intenties van zijn baas. De film stelt onze vooroordelen over geslacht en seksualiteit in vraag, en peilt naar wat het betekent om een mens van vlees en bloed te zijn.

Series

Bekijk alles
Top