Liesbeth List: een ode aan de Grootste Dame van het Nederlandse lied

Op woensdag 25 maart overleed de Nederlandse zangeres Liesbeth List. De 'Grande Dame' van het Nederlandse chanson maakte de muziek van Theodorakis en Jacques Brel toegankelijk voor het Nederlandstalige publiek en trad op met grootheden als Juliette Greco, Charles Aznavour en Gilbert Becaud. Met soulmate en onafscheidelijke creatieve metgezel Ramses Shaffy boekte ze in 1968 haar grootste succes: "Pastorale". In 2017 mocht ze voor dat nummer, dat uitgroeide tot hét monument van het Nederlandstalige lied, nog de Prijs der Lage Landen in ontvangst nemen van minister-president Geert Bourgeois en Nederlands minister-president Mark Rutte.
Liesbeth List: een ode aan de Grootste Dame van het Nederlandse lied © Pieter-Jan Vanstockstraeten/Photo News

Drie jaar geleden nam Liesbeth al afscheid van haar publiek en de wereld, deze week nam de wereld ook afscheid van haar.  "Ik wil vliegen, ver naar boven. Tot die tijd creëer ik mijn eigen hemel hier op aarde. Dat paradijs daarboven bestaat toch niet", zei List drie jaar geleden in een interview in De Telegraaf. Praten over de dood vond ze maar zielig: "Ik weet niet eens wie 'De Dood' is en als hij voor mijn neus staat, zal me dat ontgaan." Precies zo is het uiteindelijk ook gegaan.

Dochter van de vuurtorenwachter

Dochter van de vuurtorenwachter © www.liesbethlist.nl

Liesbeth List werd in 1941 geboren als Elisabeth (Elly) Driessen in het Indonesische Bandoeng. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze van haar vader gescheiden en bracht ze samen met haar moeder, die kort na de bevrijding zelfmoord pleegde, de eerste jaren van haar leven door in een Japans interneringskamp. Haar vader hertrouwde al snel en haar nieuwe 'boze stiefmoeder' dropte Liesbeth in een weeshuis, waar ze al snel werd buitengezet toen bleek dat ze nog een levende ouder had. Uiteindelijk werd ze geadopteerd door het kinderloze koppel List op het Waddeneiland Vlieland. Zo werd Elisabeth Driessen Liesbeth List, 'de dochter van de vuurtorenwachter', wat ook de titel is van haar laatste biografie uit 2017 door Dave Boomkens.

Op de elpee Noach (1996), die ze samen met Frank Boeijen maakte, staat het beklijvende nummer 'Oude Foto' (tekst Freek de Jonge) waarin ze terugkijkt op haar moeder en jeugd in Indonesië.

Foto: Met moeder Corry van Oosten, Bandoeng 1942 (l) - Vlieland, 1956 (r)

Definitieve doorbraak

Definitieve doorbraak © VRT

Toen ze achttien werd, trok Liesbeth List naar de modevakschool in Amsterdam. Maar mode bleek niet echt haar ding. Toen ze in de artistieke kringen waarin ze vertoefde Ramses Shaffy tegen het lijf liep, begon ze een voorzichtige carrière als zangeres. Hun eerste theaterprogramma, 'Shaffy chantant', in 1964, betekende haar definitieve doorbraak. De VARA dacht aanvankelijk dat Nederland niet zat te wachten op het experimentele theater van Ramses Shaffy en Liesbeth List, maar dat draaide totaal anders uit. Shaffy Chantant werd een enorm succes, en zelfs de toenmalige prinses Beatrix woonde een optreden bij met haar kersverse verloofde Claus von Amsberg.

Het beste ooit in het Nederlands gezongen

Het beste ooit in het Nederlands gezongen © Wikipedia / Rob Mieremet - Anefo

Na de gouden jaren van 'Shaffy chantant' duurde het even voordat List haar eigen weg vond, maar dan bracht ze op korte tijd drie lp's uit die tot de hoogtepunten van de Nederlandstalige liedkunst zijn gaan behoren: 'Liesbeth List zingt Theodorakis' (1967), 'Pastorale' (1968) en 'Liesbeth List zingt Jacques Brel' (1969). De titelsong van 'Pastorale', een duet met Ramses Shaffy, werd een van haar grootste hits, en haar vertolking van Brel-nummers als 'Laat me niet alleen', 'Dat soort volk' en 'Brussel' gelden nog steeds als de beste ooit in het Nederlands gezongen. De duetten met Shaffy, zoals 'Aan de andere kant van de heuvels', blijven haar meest bekende songs, al had ze ook solohits met nummers als 'Kinderen een kwartje' uit 1974.

Internationaal succes

Internationaal succes © Wikipedia / Bert Verhoeff - Anefo

Ook internationaal timmerde ze vanaf de jaren '70 aan de weg: ze zong duetten met Whitney Houston, Charles Aznavour en Rod McKuen en trad veel op in Duitsland, België en Frankrijk. Een doorbraak in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië bleef echter uit, ondanks vier fraaie Engelstalige platen. Haar Engelse covers van Aznavour en Brel bezorgden haar wel regelmatig televisiewerk in Nederland en daarbuiten. Een opmerkelijk optreden was dat van Whitney Houston in een show van List voor de Tros in 1985. Ze brachten samen een Engelse versie van 'Aan de andere kant van de heuvels'.

Foto: Rod McKuen en Liesbeth List presenteren hun gezamenlijke dubbelalbum in Baarn, september 1972

Ode aan het leven

Ode aan het leven © Wikipedia / Anefo - Nationaal Archief

In de jaren tachtig werd het rustiger voor Liesbeth List, maar na een toevallige ontmoeting met zanger Frank Boeijen nam haar carrière een nieuwe vlucht. Samen met hem maakte ze twee lp's, 'List' (1994) en 'Noach' (1996). "De grote Boeijen wilde met mij, die eenvoudige zangeres van Vlieland, een plaat maken. Ik vind het nog steeds een geweldige eer", zo blikte Liesbeth List in 2012 terug op die samenwerking. De manier waarop List Boeijen-nummers als 'De Verzoening' en 'Zeg me dat het niet zo' is zong, maakten grote indruk. In 1997 bracht ze een Nederlandstalige versie uit van 'Savoir Aimer' van Florent Pagny. 'Heb het leven lief' groeide niet alleen uit tot een klassieker, het werd ook haar lijflied.

Piaf

Piaf © Isopix / Reni Van Maren - Sunshine

Vanaf de jaren negentig trad List vooral op in musicals. Een van de succesvolste was 'Piaf', een project van producer Albert Verlinden. Ondanks haar voorliefde voor het Franse chanson, was List niet meteen voor het idee gewonnen: "Piaf, dat rare vrouwtje, ik vond die schelle stem vreselijk. Maar toen ik haar biografie las, bleek ze verslaafd aan drugs en alcohol én een mannenverslindster. Toen dacht ik: dat ga ik doen." List was toen 68 jaar. Het leverde haar in 2009 voor de tweede keer de Musical Award voor beste actrice op.

Liesbeth List, de musical

Liesbeth List, de musical © Roy Beusker - Stadsschouwburg De Vereeniging

Eind 2017 ging de musical over haar leven en carrière in première, met Renée van Wegberg in de hoofdrol. De musical vertelt het ongelofelijke levensverhaal van Liesbeth List, een intens relaas over een vrouw die alles overwon: de zelfmoord van haar moeder meteen na hun bevrijding uit het Jappenkamp, een slechte relatie, een neerwaartse carrière en het verlies van Ramses Shaffy en haar grote liefde Robert Braaksma, met wie ze op latere leeftijd een dochter kreeg. Maar ze overwon en er was altijd nieuw succes. Want List is bovenal artieste, met een enorme rijkdom aan prachtig repertoire van Shaffy, Piaf, Aznavour, Boeijen, Theodorakis en Brel. En dan zijn er natuurlijk nog haar vele televisie- en toneelrollen.

Ook al had ze zich intussen teruggetrokken uit het openbare leven, ze was wel nog aanwezig bij de première. Na afloop kreeg de zangeres een staande ovatie van het publiek. Ook verscheen dat jaar haar biografie 'De dochter van de vuurtorenwachter'. "Daarmee is alles gezegd", zei de zangeres op haar eigen website. "Het is goed. En vergeet het vooral niet: heb het leven lief."

Het afscheid

Het afscheid © Isopix / Reni Van Maren - Sunshine

In 2012 volgde nog een uitgebreide afscheidstournee, waarbij ze ook Gent en Antwerpen aandeed. Vijf jaar later liet ze weten dat ze ermee ophield omdat de problemen met haar geheugen te groot werden. Interviews, optredens en verschijningen in het openbaar werden geschrapt. List leed niet aan de ziekte van Alzheimer, zoals weleens wordt beweerd. Haar geheugenproblemen en verwardheid waren het gevolg van drie auto-ongelukken meer dan veertig jaar eerder. Het laatste nummer dat ze tijdens die afscheidstournee zong was 'Non, je ne regrette rien' van Edith Piaf".

Dat daarna de stilte haar intrede deed, besefte ze goed, tijdens dat laatste interview in 2017. "En wat dat podium betreft: het is mooi geweest. Ja, inderdaad, dat is ook de titel van een van mijn nummers: Het is mooi geweest." Die stilte is nu definitief geworden, maar al die nummers zijn er nog.

Luister naar de muziek van Liesbeth List in je favoriete streaming-apps met eindeloze mobiele data, dankzij Epic Beats.

Music Maestro

Willy geeft Belgische artiesten duwtje in de rug

Het zijn geen fijne tijden voor artiesten, zeker niet nu alle massa-evenementen gedurende deze zomer zijn afgezegd. Radiozender Willy steunt artiesten al vanaf het begin van de coronacrisis en lanceer

Proximus Pickx Live bij je thuis – Elke avond om 21u: een exclusief concert (25 – 29 mei)

Het bedrijfsleven komt stilaan op gang, en shoppen behoort ook opnieuw tot de mogelijkheden maar het coronavirus maakt het nog altijd onmogelijk om live een concert bij te wonen. Proximus doet daarom

AB Canapé: de Schotse synthpop van Chvrches

Het openbare leven komt stelselmatig weer op gang. De lockdownmaatregelen worden beetje per beetje versoepeld. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepikk

AB Canapé: sidder en beef dankzij de intense post-metal van Amenra

Nu de lockdownmaatregelen beetje per beetje worden versoepeld, komt het normale leven stelselmatig weer op gang. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepi

AB Canapé: fleurige flamenco met Rodrigo y Gabriela

Het openbare leven komt stelselmatig weer op gang. De lockdownmaatregelen worden beetje per beetje versoepeld. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepikk

'Topickx of the week' - Dena haalt de innerlijke gothic van stal

In de gloednieuwe Proximus Pickx-reeks 'Topickx of the week' zet comédienne Dena Vahdani elke week haar tanden in de wereld van de showbizz. In de tweede aflevering duikt de Brusselse in haar eigen ve

Klara biedt alternatief voor Koningin Elisabethwedstrijd

De laatste week van mei had normaal gezien de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano moeten plaatsvinden. Omwille van de coronacrisis is de prestigieuze internationale muziekwedstrijd ec

Canvas brengt het mooiste van de Koningin Elisabethwedstrijd

Net als bij zoveel andere culturele evenementen heeft de coronacrisis er voor gezorgd dat de Koningin Elisabethwedstrijd 2020 voor piano dit jaar niet heeft kunnen plaatsvinden. Canvas wil de muziekli

AB Canapé: de kleurrijke Americana van Calexico

Het openbare leven komt stelselmatig weer op gang. De lockdownmaatregelen worden beetje per beetje versoepeld. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepikk

AB Canapé: de wereldbekende 'onbekenden' van Unknown Mortal Orchestra

Het leven komt stelselmatig weer op gang. De lockdownmaatregelen worden beetje per beetje versoepeld. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepikken. Om de

AB Canapé: Suarez, exotische schat van eigen bodem

Door het coronavirus moeten we allemaal in ons kot blijven. Om de pijn wat te verzachten en om de tijd te vullen, kan je dankzij AB Canapé concerten herbekijken vanuit je zetel. Deze concerten worden

AB Canapé: de instrumentale duizendpoot Xavier Rudd

Het leven komt stelselmatig weer op gang. De lockdownmaatregelen worden beetje per beetje versoepeld. Het zal echter nog even duren vooraleer we ergens opnieuw een live concert kunnen meepikken. Om de

Sport in de kijker

One day, one goal: Eden Hazard krijgt het stade Vélodrome stil

Voordat hij het mooie weer maakte bij Chelsea en Real Madrid, excelleerde Eden Hazard bij Lille. De Rode Duivel ontsteeg met zijn natuurtalent al snel de Ligue 1. Op 4 maart 2011 liet hij een staaltje

De ultieme elf van de Rode Duivels: de linkermiddenvelder

In de zesde aflevering in onze zoektocht naar het ultieme elftal van de Rode Duivels laten we je opnieuw kiezen uit een viertal kandidaten voor de felbegeerde positie van linkermiddenvelder.

One day, one goal: Kompany knalt City richting de titel

Vincent Kompany heeft gedurende de afgelopen 11 jaar in Engeland naam en faam gemaakt als één van de beste verdedigers ter wereld. Met Manchester City heeft hij meerdere malen op beslissende momenten

Tour de France: 10 klassementsrenners om naar uit te kijken

De wielerfans hebben opnieuw iets om naar uit te kijken!

Fratsen fnuiken tennistalent Nick Kyrgios

In de nieuwste aflevering van onze rubriek 'Enfants terribles' zoomen we in op Nick Kyrgios. De nog steeds maar 25-jarige tennisser draait al 7 jaar mee op het ATP-circuit, waarin hij vooral met zijn

Lance Armstrong: "Of ik kanker kreeg door dopinggebruik? Ik zeg niet 'neen'"

Zondagavond 24 mei ging de tweedelige ESPN-documentaire "Lance" in première. De documentaire, die in totaal 3 uur en 20 min in beslag neemt, overspant de jeugd, opmars en neergang van de voormalige 7-

On this day: de spectaculaire remontada van Liverpool in de CL-finale

Een van de meest sensationele en beklijvende Champions League-finales sinds het ontstaan van het kampioenenbal was ongetwijfeld die tussen AC Milan en Liverpool in 2005. Een verslag in geuren en kleur

One day, one goal: de sensationele afstandslob van Florenzi

16 september 2015, een half uur na de aftrap van AS Roma’s eerste groepswedstrijd in de Champions League. Rechtsback Alessandro Florenzi loopt langs de rechterflank over de middellijn. Hij kijkt een p

On this day: het inktzwarte afscheid van een Liverpool-boegbeeld

Na een carrière van 17 jaar, met 710 wedstrijdoptredens en 186 goals op de teller, nam heel Liverpool op 24 mei 2015 afscheid van een kind van het huis: Steven Gerrard. Als 'scouser' pur sang, geboren

One day, one goal: Daniel Van Buyten zet Rode Duivels op weg naar WK 2002

Daniel Van Buyten stond tijdens zijn carrière bekend om zijn lange manen en zijn sterke kopspel. Met een van zijn karakteristieke kopballen zette hij in 2001 de Rode Duivels definitief op weg naar het

On this day: de laatste dans van een balvirtuoos in Camp Nou

Na 24 jaar onder dak bij FC Barcelona betrad oude rot Xavi Hernandez op 23 mei 2015 een laatste keer de heilige grasmat van Camp Nou. Het was de allerlaatste thuismatch van de sierlijke balvirtuoos in

Hoe Borussia Mönchengladbach en Bayer Leverkusen Dortmund en Bayern het vuur aan de schenen leggen

Dit weekend staat met Borussia Mönchengladbach - Bayer Leverkusen een kraker bovenaan de Bundesliga op het programma. Beide teams slagen er de voorbije jaren steevast in om Borussia Dortmund en Bayern

Focus op films, series & tv

Nieuw op Netflix deze week

Heb je je favoriete serie in één ruk uitgekeken? Niet getreurd, want Netflix verrijkt elke week haar platform met nieuwe releases. Een greep uit het aanbod voor deze week.

Nieuw op Netflix

Netflix vuurt deze keer verschillende topreeksen en -films met een futuristisch kantje op je af.

De winter is opnieuw op komst op CAZ

Vanavond zendt CAZ de allereerste aflevering van de fantasyserie ‘Game of Thrones’ uit, een mooie kans om opnieuw kennis te maken met de mythische wereld die George R.R. Martin heeft gecreëerd. De ser

Reizen Waes: een opmerkelijke kijk op Japan

Toen Tom Waes in februari naar Japan trok, had hij niet durven vermoeden dat dit zijn laatste buitenlandse reis van dit jaar zou worden. Het nieuwe coronavirus zou er anders over beslissen. Toch laat

Lance Armstrong: "Of ik kanker kreeg door dopinggebruik? Ik zeg niet 'neen'"

Zondagavond 24 mei ging de tweedelige ESPN-documentaire "Lance" in première. De documentaire, die in totaal 3 uur en 20 min in beslag neemt, overspant de jeugd, opmars en neergang van de voormalige 7-

Nieuw in de Op aanvraag-catalogus: ‘Bad Boys for Life’!

Tinseltown was het Vlaamse regisseursduo Adil El Arbi en Billal Fallah al een tijdje aan het opgeilen en met ‘Bad Boys for Live’ is het meteen raak: hun eerste Hollywoodfilm ooit werd een kassasucces

Wie is de stem achter….. Caesar in de reboot van ‘Planet of the Apes’?

In dit format blikken we terug op acteurs en actrices die hun stem hebben gegeven aan iconische personages uit de animatiefilm of speelfilm. Deze keer is het de beurt aan Andy Serkis, de steracteur ac

Brad Pitt: van posterboy tot Hollywoodgod

De prestigieuze New York Times wijdde enkele maanden geleden zelfs een essay aan de schoonheid van acteur Brad Pitt. Om maar te zeggen: Pitt, ondertussen 56, is nog altijd hot in Hollywood. Niet slech

Niet te missen op tv (25 mei - 31 mei): 4 programma’s over seks, drugs en rock-‘n-roll

Het hoeft niet altijd dagelijkse kost te zijn!

Waarom je X-Men en The Avengers nooit samen aan het werk zult zien op een scherm

The X-Men en The Avengers kun je wel in hetzelfde magazine aantreffen, maar zul je nooit samen op een scherm zien. Spider-Man mag enkel met Captain America optrekken mits uitdrukkelijke toestemming va

Het beste geschiedkundig vertier op Netflix

Proximus Pickx grasduint in het rijke Netflixaanbod en schotelt je elke maand het beste voor dat momenteel te zien is op Netflix België. Iedere keer richten we onze blik op een ander genre. Deze maand

Zes must watch films om het weekend mee door te komen!

Een verlengd weekend biedt velen de kans om de zetel in te kruipen om naar een film of serie te kijken. Wij zochten uit welke films je dit weekend echt moet gezien hebben!

Nieuws van het esports-front

Verrassingen, teleurstellingen en sensaties: een terugblik op het reguliere seizoen van de Proximus ePro League

Enkele weken geleden volgde je de reguliere competitie van de Proximus ePro League. De competitie werd een adembenemend spektakel met heel wat verrassingen, omwentelingen en zelfs teleurstellingen. Di

VUB start met eerste universitaire opleiding e-sports

De Vrije Universiteit Brussel lanceert in oktober 2020 met "Expert Class in Esports Management" als eerste universiteit in de Lage Landen een postuniversitair programma voor e-sports als specifiek vak

European Leagues Stay2Score: volg de ontknoping live

De Stay2Score European Leagues-toernooi kent zijn ontknoping; de halve finales en de finale zijn live te volgen op zaterdag 23 mei op de zender Proximus Pickx Live en het Twitch-kanaal van Proximus.

Rainbow Six Benelux League: Epsilon in moeilijkheden, Defusekids is gekwalificeerd

Epsilon heeft een slechte week achter de rug. Het team valt van het podium en blijft binnen het bereik van de eerste achtervolgers. Defusekids onderstreept daarentegen zijn leiderschap. Achter DK volg

NumberOne: TheDice, Lamiff en Tenerife Titans nemen de leiding

Het Counter Strike: Global Offensive NumberOne-circuit is nu goed en wel vertrokken. Na de tweede kampioenschapsdag lijken drie teams zich te onderscheiden van de concurrentie. Donderdagavond begon me

Zijn de Belgische spelers op niveau op FIFA 20?

Deze week vergelijken we het niveau van de Belgische spelers op FIFA 20 met de andere spelers op de planeet. Worden onze landgenoten beter of slechter beoordeeld dan andere voetbalsterren? Je leest he

Proximus ePro League Play-offs: speeldag 1

De zes amateurspelers zijn bekend, de 10 profspelers zijn er klaar voor; de eindfase van de competitie kan eindelijk beginnen. Ook de poules zijn verdeeld en die beloven erg spannend te worden.

ESL One: Road to Rio: Belg Nivera verrast, ontgoocheling voor Keoz

De weg naar de Major van Rio wordt lang voor de teams die zich willen kwalificeren. Twee Belgen begonnen hun reis afgelopen weekend, ondanks een gelijkaardig resultaat, met een verschillend gevoel. De

NumberOne is terug: dit zijn de resultaten van de eerste speeldag

De Counter Strike: Global Offensive NumberOne-competitie is opnieuw van start gegaan. De eerste wedstrijden van de Legend Stage werden op dinsdagavond afgewerkt. Het NumberOne-circuit op CSGO, in eers

Rainbow Six Siege: Ubisoft onthult zijn grote metamorfose

Op woensdagavond onthulde Ubisoft zijn grote transformatie die reeds tijdens de laatste Six Invitational werd aangekondigd. Het gloednieuwe competitiesysteem begint met nationale competities. De herzi

Valorant: “ScreaM” behaalt opnieuw een podiumplaats

Ook afgelopen weekend werd er een nieuw groot toernooi gehouden op Valorant. Op het toernooi, georganiseerd door de organisatie Solary, speelden verschillende Belgen zich opnieuw in de kijker. De Belg

Proximus ePro League: de play-offs komen eraan!

Na vijftien competitiespeeldagen tussen de amateurspelers van elke club en na een kampioenschap dat al zijn beloftes wat betreft spanning heeft waargemaakt, maken we nu plaats voor de play-offs!De zes

Top

Kinderslot geactiveerd

Voer uw pincode in om kinderslot gedurende 10 minuten uit te schakelen.

De pincode die je ingaf is niet correct. Probeer opnieuw.

Je pincode vergeten? Bel 0800 99 696

Hulp?

Het kinderslot is uitgeschakeld gedurende 10 minuten.