Brandwonden

Een brandwond is een beschadiging van de huid als gevolg van contact met hitte, elektriciteit, straling of chemische stoffen. Oppervlakkige verwondingen genezen vanzelf binnen een periode van een tweetal weken, terwijl diepere of meer uitgebreide brandwonden mogelijk in het ziekenhuis moeten behandeld worden.

Verschillende graden brandwonden

De beoordeling van een brandwonde en de manier waarop die behandeld wordt, is afhankelijk van verschillende factoren:

  • Wat is de plek van de brandwond?
    Als je brandwonden hebt op gevoelige gebieden zoals in het aangezicht, op handen of voeten, geslachtsdelen of op grote gewrichten zoals schouders, ellebogen, heupen of knieën, raadpleeg je beter een dokter voor de correcte behandeling.
  • Hoe groot zijn de brandwonden?
    De grootte van een brandwond wordt uitgedrukt als een percentage van het lichaamsoppervlak. De handpalm plus vingers komt overeen met ongeveer één procent van het lichaamsoppervlak. Met deze methode kan je snel inschatten hoeveel procent van het lichaamsoppervlak verbrand is. Als de brandwonde groter is dan je hand, raadpleeg je professionele hulp.
  • Hoe diep gaan de brandwonden?
    Brandwonden worden onderverdeeld in eerstegraads brandwonden, tweedegraads brandwonden en derdegraads brandwonden, afhankelijk van hoe diep de schade gaat. De huid heeft drie verschillende lagen: de epidermis, de dermis en het onderhuidse weefsel. Een eerstegraads brandwond (epidermale beschadiging) dringt enkel door tot de epidermis of bovenste huidlaag, terwijl een tweedegraads brandwond (gedeeltelijke huidbeschadiging) doordringt tot de dermis en een derdegraads brandwond (volledige huidbeschadiging) alle huidlagen beschadigt. Als je tweede- of derdegraads brandwonden hebt en de tastzin aangetast is moet je onmiddellijk hulp zoeken.

Symptomen van brandwonden

De symptomen van een brandwond variëren sterk en zijn afhankelijk van de ernst van de verwonding. Het kan gaan van lichte roodheid en verbranding door de zon tot ernstige brandwonden waarbij de huid is weggebrand.

Eerstegraads brandwonden (epidermale laesies)

Bij een eerstegraads brandwond is de buitenste laag van de huid beschadigd, de epidermis. Een veel voorkomende oorzaak van eerstegraads brandwonden is onzorgvuldig zonnen. De huid wordt dan rood, zacht en licht gezwollen.

Andere symptomen zijn onder andere:

  • Een branderig gevoel, maar de tastzin blijft wel bewaard
  • Schilferende huid na een paar dagen, zodra de roodheid afneemt
  • Jeuk, soms zelfs lang nadat de roodheid is verdwenen

Tweedegraads brandwonden (gedeeltelijke huidbeschadiging)

Bij een tweedegraads brandwond is de schade dieper in de dermis of de tweede laag van de huid doorgedrongen. De oorzaak van tweedegraads brandwonden is vaak een kokende vloeistof die over het lichaam wordt gemorst, zoals kokend water of koffie.

Symptomen van tweedegraads brandwonden zijn:

  • Blaren
  • Brandende en erg pijnlijke huid
  • Gezwollen huid
  • Droge huid
  • Grijze Click here to enter text.huid
  • Verdoofd gevoel
  • Lang nadat de wonden genezen zijn

Goed om te weten over tweedegraads brandwonden:

  • Na het verbranden kan het een hele dag duren voordat alle blaren zijn gevormd.
  • Blijvende littekens komen niet vaak voor na deze mate van verbranding, maar er kunnen pigmentveranderingen optreden in de huid.

Derdegraads brandwonden (volledige huidbeschadiging)

Bij een derdegraads brandwond zijn alle huidlagen beschadigd. De oorzaak van een derdegraads brandwond is meestal contact met vuur, bijvoorbeeld als kleding in brand staat. Andere oorzaken kunnen bijvoorbeeld chemische of bijtende vloeistoffen zijn.

Symptomen van derdegraads brandwonden zijn:

  • Ernstig verbrande huid
  • De huid is grijs, wit of bruinachtig zwart
  • De huid voelt hard aan, zoals leer of rubber
  • Het gevoel in de huid is volledig weg waardoor er vaak minder pijn is omdat de zenuwen beschadigd zijn

Doordat bij een derdegraads brandwond de huid volledig weg gebrand is, groeit ze vanaf de wondranden terug. Dat kan erg lang duren, afhankelijk van hoe groot de wonde is.

Brandwonden voorkomen

Voorkomen is zoals altijd beter dan genezen. Investeer dus altijd in een rookmelder en brandblusser, om brandschade in de eerste plaats te voorkomen.

Eerste hulp bij brandwonden

De eerste seconden en minuten na een brandwond zijn heel erg belangrijk. Dit moet je doen:

  1. Stop de oorzaak
    Zorg ervoor dat je het slachtoffer verwijdert van de warmtebron die het letsel heeft veroorzaakt, om te voorkomen dat het erger wordt.
    • Als het brandt, blus dan eerst het vuur of laat het slachtoffer over de grond rollen. Verwijder indien mogelijk kleding die brandt of verkoold is, bij voorkeur met een schaar. Laat verbrande stof die aan de huid plakt met rust, anders kun je de onderliggende huidweefsels beschadigen.
    • Als elektriciteit de schade heeft veroorzaakt, moet je de stroom uitschakelen voordat je de gewonde helpt.
  2. Koel de brandwond af
    Het koelen zou binnen de minuut moeten gebeuren, maar hoe eerder hoe beter.
    • Je kan de brandwonde afkoelen door voorzichtig lauw water over de beschadigde huid te laten spoelen of door het beschadigde lichaamsdeel onder te dompelen in lauw water. Doe dit 15 tot 20 minuten.
    • Bij grote brandwonden moet je de lichaamstemperatuur van het slachtoffer in de gaten houden, zodat deze niet te veel afkoelt.
    • Gebruik nooit sneeuw, ijs of ijskoud water om een ​​brandwonde af te koelen, want dat doet meer kwaad dan goed. De bloedvaten in de huid kunnen te veel samentrekken, waardoor de schade groter kan worden. Als de schade groot is, kan de lichaamstemperatuur ook te sterk dalen en de toestand verslechteren, vooral bij jonge kinderen.
  3. Verlicht de pijn
    De pijn wordt doorgaans verlicht wanneer je de blessure afkoelt, maar soms zijn ook pijnstillers nodig. Je kan dan geneesmiddelen gebruiken die paracetamol of ibuprofen bevatten.

  4. Dek de brandwond af
    om ze te beschermen, vooral als je naar het ziekenhuis moet.
    • Wikkel de brandwond in met droge, schone handdoeken of kussenslopen.
    • Vermijd natte verbanden bij ernstige of grote verwondingen, omdat ze tijdens de reis naar het ziekenhuis een groot warmteverlies kunnen veroorzaken.
  5. Maak de brandwond schoon
    Als de schade oppervlakkig genoeg is om zelf te behandelen, kan je de wonde reinigen met milde zeep en stromend water om infectie te voorkomen.
    • Kleine blaren die niet opengescheurd zijn, hoef je niet te openen. Je kan wel de losse huid van gebarsten blaren verwijderen, indien je hiervoor zelf geen proper materiaal hebt, laat je dit best door een dokter doen.
    • Als de schade werd veroorzaakt door chemicaliën, is het extra belangrijk dat je de huid langdurig afspoelt zodat alle chemicaliën van de huid zijn. Pas daarmee wel op dat je de chemicaliën niet op de huid rond het letsel verspreidt.
  6. Doe er een verband om
    Kleine brandwonden kan je insmeren met olieachtige zalf of crème en afdekken met een droog niet-inklevend kompres en verband. In het geval van ernstige brandwonden is behandeling door professionele zorgverleners nodig, die vervolgens een geschikt verband kiezen dat de wond bevochtigt en niet plakt.

Nazorg voor brandwonden

Verlicht het ongemak:

  • Een verkoelende balsem of gel kan de pijn verlichten bij een milde brandwond waarbij de huid rond de brandwond rood is, maar je mag dit niet gebruiken op open blaren of open wonden.
  • Zalf met cortison kan de jeuk verlichten. Je mag dit echter niet gebruiken op open wonden of gescheurde blaren.
  • Zalf met lidocaïne kan dienen als lokaal anestheticum om jeuk en het branderige gevoel te verdoven.
  • Een vette huidcrème helpt bij jeuk en verstrakking van de huid nadat de roodheid is verdwenen of de wond is genezen. Het is hierbij belangrijk om niet te smeren voordat de roodheid is verdwenen.
  • Antihistaminica zijn geneesmiddelen tegen allergieën die jeuk kunnen verlichten. Ze zijn meestal vrij verkrijgbaar in tabletvorm.
  • Pijnstillers met paracetamol kunnen de pijn verlichten.

Verzorg vochtige of etterende wonden:

  • Tweedegraads brandwonden kunnen de eerste dagen vaak erg vochtig zijn. Als je problemen ondervindt bij het verwijderen van het oude verband, laat het dan met veel water weken zodat het van de huid loskomt.
  • Was de wonde met milde zeep en water.
  • Breng een nieuw verband aan en zorg ervoor dat de wond schoon blijft. Je kan een ​​kompres gebruiken speciaal voor vochtige wonden dat de wond hydrateert en niet zo gemakkelijk plakt. Als je zo’n kompres niet hebt, kan je de onderste laag van het verband insmeren met vaseline of zalf.
  • Gebruik een beschermend verband zodra de wond is opgedroogd en smeer ze driemaal per dag in met een vette huidcrème.

Hoe verzorg ik blaren?

  • Bescherm de beschadigde huid tegen de zon totdat ze volledig is genezen.
  • Prik of scheur de blaren niet open, ze beschermen namelijk de huid die net onder de blaar is gevormd.
  • Brandblaren die niet zijn gesprongen, bescherm je bijvoorbeeld met gaaskompressen of watten.
  • Verwijder losse huidschilfers van gebarsten blaren om de kans op infectie te verkleinen.

Hoe kan ik brandwonden verzorgen?

Verschillende graden van brandwonden worden verschillend behandeld:

  • Eerstegraads brandwonden (epidermale verwondingen) genezen vanzelf binnen twee tot drie dagen en vereisen geen speciale behandeling. Het volstaat om de huid in te smeren met een vochtinbrengende crème en af te dekken met een droog kompres en een verband.
  • Tweedegraads brandwonden (gedeeltelijk huidletsel) kunnen worden onderverdeeld in oppervlakkig en diep.
    • Een oppervlakkig huidletsel geneest binnen twee weken en laat meestal geen littekens achter. Kleine en oppervlakkige tweedegraads brandwonden kunnen thuis worden behandeld. Maak de wond schoon en bescherm zowel wonden als blaren met kompressen. Bij vochtige wonden moet je regelmatig het kompres vervangen.
    • Een diep huidletsel heeft meer dan twee weken nodig om te genezen en kan aanzienlijke littekens achterlaten. Deze brandwonden laat je best door een dokter verzorgen. Bij grote, diepe huidletsels kan zelfs een operatie nodig zijn.
  • Derdegraads brandwonden (volledige huidlaesies) moeten meestal geopereerd worden en soms is zelfs een huidtransplantatie nodig. Na zo’n huidtransplantatie worden de littekens behandeld met een compressieverband om de genezing te verbeteren en het risico te verkleinen dat de littekens dik en rood worden.

Grote brandwonden worden behandeld in het ziekenhuis:

  • De dokter reinigt de brandwonde in het ziekenhuis. Soms moet de patiënt daarvoor onder verdoving gebracht worden.
  • De verpleging gebruik speciale verbanden om de wonde te beschermen tegen infectie en de schade te herstellen.
  • Indien nodig krijgt de patiënt een tetanus vaccin.
  • Soms is een operatie en huidtransplantatie nodig.
  • Om de pijn te verzachten, worden pijnstillers gegeven.

Wanneer moet ik hulp zoeken ?

Raadpleeg altijd een dokter als een van volgende zaken zich voordoet:

  • De pijn neemt af en daarna weer toe
  • Je hebt meerdere dagen veel pijn
  • Je krijgt koorts
  • De wond ruikt vies
  • De gezonde huid rond het letsel wordt warm en rood
  • De wond is na ongeveer twee weken nog steeds niet genezen.

Deze zaken kunnen een teken zijn dat de brandwonde geïnfecteerd is geraakt.

Zoek altijd onmiddellijk medische hulp door 112 te bellen in volgende situaties:

  • Het slachtoffer is een kind.
  • Het slachtoffer heeft rook ingeademd of je ziet roet rond de neus en mond.
  • De brandwond bevindt zich op het gezicht, de handen of voeten of op grote gewrichten zoals schouders, ellebogen, heupen of knieën.
  • De huid is wit of bruinzwart of het slachtoffer voelt niets op de huid.
  • Er zijn blaren ontstaan ​​en de brandwond is groter dan de hand van het slachtoffer.
  • Elektriciteit of chemicaliën zijn de oorzaak van de verbranding.

Ook in deze situaties contacteer je best een medische professional:

  • Als je twijfelt over je bescherming tegen tetanus. Het risico op tetanus verhoogt namelijk door brandwonden.
  • Als je na je ongeval last hebt van angst, slaapproblemen of stress, zoek je beter zo snel mogelijk professionele hulp.

Hoe kan doktr mij helpen?

Wij kunnen helpen bij de beoordeling van jouw brandwonde of advies geven en indien nodig verwijzen wij je door naar de juiste medische zorg.